W tym miesiącu obchodzimy Dzień Aproksymacji Liczby Pi – święto nietypowe, a przy tym bliskie sercu każdego (a na pewno bliski mojemu!), kto choć raz dał się uwieść tajemnicy liczb! Data nie jest przypadkowa: zapisana po naszemu, jako 22/7, kryje w sobie jedno z najstarszych przybliżeń owej słynnej stałej. Podzielcie dwadzieścia dwa przez siedem, a otrzymacie 3,14 i jeszcze skrawek cyfr ciągnący się dalej – wystarczająco blisko, by przerzucić most nad rzeką, domknąć portal albo upiec idealnie okrągłą pizzę.
Bo liczba π, choć na pierwszy rzut oka wydaje się abstrakcją używaną przez uczonych i służącą do maltretowania uczniów, towarzyszy nam o wiele bliżej, niż chcielibyśmy przyznać. Drzemie w każdym kole zębatym wprawiającym w ruch fabryczne maszyny i w każdym runicznym kręgu, którym mag pieczętuje swoje zaklęcie. Jest tam, gdzie architekt kreśli swe projekty, i tam, gdzie cukiernik dzieli tort na równe części. Magia i technologia – te dwie dziedziny, które tak lubimy stawiać po przeciwnych stronach – mówią w gruncie rzeczy tym samym językiem matematyki. A π jest jednym z jego najpiękniejszych słów.
Jest w tym święcie jednak coś jeszcze, co szczególnie przypada matematykom do gustu. Otóż π to liczba, której nikt nigdy nie zapisał w całości – jej cyfry biegną w nieskończoność, nie powtarzając się i nie układając w żaden wzór. A mimo to świat się nie zawalił! Mosty stoją, portale działają, a placki wychodzą okrągłe. Bo nie zawsze potrzebujemy doskonałości – czasem wystarczy być wystarczająco blisko, i może właśnie na tym polega mądrość aproksymacji: na pogodzeniu się z tym, że niektórych rzeczy nie da się domknąć do końca, i na nauce czerpania radości z tego, co mamy tu i teraz. Choćby z kawałka ciągnącej się od sera pizzy.
W tym numerze przeczytacie:
- Dlaczego krąg jest doskonały? – rzecz o liczbie, która spina każde zaklęcie i każdą maszynę.
- Uratował mnie wzór, którego nienawidziłem w szkole! – list do redakcji, w którym πr² ratuje piątkową kolację.
- „Bogowie dali nam π, żebyśmy przestali zgadywać” – wywiad z krasnoludzką mistrzynią inżynierii.
- Okrągłe słowo – koło w naszych przysłowiach i powiedzeniach.
- Pościg za π – od sznura owiniętego wokół koła po maszyny liczące biliony cyfr.
- Którą stałą matematyczną jesteś? – doskonale opracowany, naukowo poprawny test osobowości.
- Próba Kręgu – gra, w której sprawdzisz, czy Twoje zaklęcie utrzyma moc.
A jeśli macie ochotę uczcić ten dzień jak należy, sięgnijcie po coś okrągłego: szarlotkę, pizzę albo cokolwiek, co da się pokroić na kawałki i podzielić z bliskimi.
Miłej lektury!
Redakcja Auranthium