Deszcz dogonił ich, ledwie wyjechali z parkingu. Z początku pojedyncze krople, potem coraz gęstsze, rozbijały się o boczną szybę, a pęd auta i wiatr odpychały je w bok i w górę, krzywymi, niespodziewanymi ścieżkami, wbrew temu, dokąd przyzywała je ziemia. Undine patrzyła na nie przez chwilę, splótłszy dłonie na kolanach. Dobrze skierowany podmuch potrafił pchnąć kroplę pod górę, wykręcić na moment jej drogę, posłać ją tam, gdzie sama nigdy by nie popłynęła, lecz tylko na moment. Gdy wiatr ustawał, woda i tak osuwała się w dół, do tej samej szczeliny, w której szyba spotykała się z ramą – cierpliwa, nieubłagana, pewna swego. Woda zawsze znajdowała pęknięcie. Wystarczyło poczekać.
Wnętrze auta było terytorium agenta tak samo jak jego biuro, naznaczone nim w każdym calu – zapach tanich papierosów wgryziony w tapicerkę, zwietrzała kawa w kubku wciśniętym w uchwyt, porządek człowieka, który ma bardzo jasną listę rzeczy ważnych i kompletnie nieistotnych. Na desce rozdzielczej ani jednego pyłku. Undine zarejestrowała to, dopasowała do obserwacji z komisariatu, i odłożyła do osobnej szufladki – detale były haczykami, a ona przyszła łowić.
Prowadził tak, jak kapłanka się spodziewała – oszczędnie, bez jednego zbędnego ruchu, dłonie pewne na kierownicy, wzrok uważny, prędkość odpowiednia do mokrej nawierzchni. Żadnego bębnienia palcami, nerwowego zerkania w lusterka, żadnych pomruków o umiejętnościach innych kierowców. Człowiek, który nad maszyną panował tak samo jak nad sobą: znał ją dobrze, trzymał krótko, dbał tyle, by nie zawodziła. Nie więcej. Undine umościła się wygodniej na fotelu i pozwoliła ciszy rozlać się po wnętrzu auta. Cisza zapowiadała obecność drapieżnika.
— Długo pan już jest w tym zawodzie, detektywie — zaczęła łagodnie, nie stawiając pytania. — Tyle lat, tyle spraw. Człowiek widzi rzeczy, których inni nie zobaczą przez całe życie.
— Ich szczęście — odparł krótko. — Jeśli liczysz na to, że ci się wypłaczę nad kierownicą, to lepiej od razu wysiądź — rzucił, nieznacznie przyspieszając.
— Nie liczę na nic. — Uśmiechnęła się. — Zastanawiam się tylko, jak pan to udźwignął. Tyle krwi, brutalności, tyle żyć złamanych okrucieństwem.
Mięsień w jego szczęce drgnął raz, i znieruchomiał. Ruch tak drobny, że mogło się przywidzieć. Mimowolny, taki, jakiego nie da się wyćwiczyć ani zagrać – tego właśnie Undine szukała, bo człowiek przesłuchujący schwytane potwory przywykł do noszenia twardej zbroi, jednak przyłbica różniła się od aktorskiego makijażu. W ciemności wizjera wciąż dało się dostrzec przebłysk spojrzenia.
„Nadmierna brutalność" i „przekroczenie uprawnień". Coś pękło w agencie Fragarachu w pewien konkretny dzień i zrosło się źle. Tylko co? Akta odnotowały skutek, nie ranę, Undine musiała podążyć za wietrzejącą wonią krwi.
— A w czym pan szuka oparcia? — spytała, obracając ku niemu twarz. — Każda nowa sprawa to nowy ciężar przygniatający barki, sięgający serca, by je złamać i zatruć. Żeby to wszystko udźwignąć, trzeba na czymś stać, na czymś się wesprzeć. W czym pan to znajduje, detektywie?
Kącik jego ust drgnął, lecz nie był to uśmiech.
— W niczym. — Powiedział bez wahania, głosem podszytym pogardą dla naiwnego pytania. — Nie szukam oparcia. Nie ma żadnego „czegoś”, na czym się stoi. Ten cały ciężar zakładam co rano jak marynarkę i w nim chodzę. — Rozejrzał się, skręcił płynnie. — A te wszystkie rzeczy, które niby mam czuć, patrząc na poćwiartowane zwłoki – wściekłość, obrzydzenie, całe to gówno – biorę i robię z nich narzędzie. Tak jak kasjer bierze skaner, a informatyk komputer. Używam, dopóki nie zrobi swojego, a potem idę szukać następnej sprawy i następnego narzędzia. Tyle. To jest moja praca i moje życie. Nie potrzebuję do tego żadnej sztucznie dorobionej filozofii.
Dla większości brzmiałoby to jak pochwała własnej siły, lecz Undine usłyszała nie to, co mówił, a to, czego nie powiedział. Bo nie powiedział, że człowiek, który niesie ciężar bez chwili wytchnienia, robi tak nie dlatego, że jest dość silny, by go unieść, lecz dlatego, że boi się tego, co znalazłby pod spodem, gdyby raz, jeden jedyny raz, postawił go na ziemi i się wyprostował. Co by było, gdyby na chwilę się zatrzymał? Gdyby się potknął? Wyłowiła ten przemilczany strach z wody i odłożyła obok daty z akt, do tej samej szuflady, w której zbierała haczyki.
Podpłynęła z innej strony.
— I to samo mówi pan swoim podopiecznym? — spytała łagodnie. — Żeby z bólu zrobili narzędzie i nie szukali w niczym oparcia dla siebie?
— Nie. — Tym razem nie odpowiedział od razu. — Nie będę im przed poranną kawą prawił o nienawiści i zaciskaniu zębów. Po co. Nie mam powodu. — Wzruszył ramionami. — Każdemu z nich kiedyś i tak spadną klapki z oczu, idealizm i naiwność wyparują, ale niech dojdą tam w swoim tempie i na własnych nogach. Mam wprawę w sprowadzaniu ich marzeń na ziemię, nie w odbieraniu złudzeń, które jeszcze się do czegoś przydają. — Wycieraczki przejechały po szybie raz, drugi. — Im mówię prościej. Że każdy powód jest dobry, żeby wstać rano i ścigać kanalie, jeśli na koniec dnia te kanalie faktycznie siedzą tam, gdzie ich miejsce. Większość z nich jedzie póki co na poczuciu, że robią coś pożytecznego. I to im wystarcza.
Skinęła głową i odwróciła wzrok ku oknu, ku kroplom szukającym swojej drogi w dół. Nie naciskała, nie pospieszała. Pośpiech wynikał ze strachu, strach był słabością, a Dagon nie znał litości dla słabych. Wystarczyło, że dowiedziała się dwóch rzeczy: że rana wciąż krwawiła, i że agent nauczył się tej krwi nie pokazywać. Pierwsza obserwacja czyniła go użytecznym. Druga – interesującym.
Wrzuciła kolejne obserwacje do tej samej szuflady, w której ważyła jego los, odkąd zobaczyła go pod celą Angusa. Wciąż nie rozstrzygnęła, czy lepiej zostawić go Angusowi jako nagrodę, dowód, że jej słowa nie były kłamstwem – czy odwrócić prąd i zostawić Angusa jemu, jako pierwszą kroplę krwi na drodze, którą sam nie wiedział jeszcze, że już idzie. Czas pokaże. Przypływ nie spieszył się ku brzegowi – i tak go sięgał.
Babcia Felicity Fletcher mieszkała w niewielkim domu, który przechodził swoje pierwsze renowacje nim jeszcze rozlewający się moloch miasta dotarł do otaczającego go płotu. Otulony słonecznym blaskiem, ogród musiał przypominać kanwę ciepłych wspomnień z dzieciństwa, jednak w szarości siąpiącego deszczu przypominał raczej zblakłą, zapomnianą fotografię. Starsza kobieta wpuściła ich, a gdy prowadziła ich do salonu, drżące starością i smutkiem dłonie wspierały się na mijanych meblach. Komoda z serwetką, stolik, sekretarzyk, stare zdjęcia. Undine przesunęła spojrzeniem po salonie nawykłym przyjmowaniu jednego gościa, spokojnym spotkaniom herbacianym i długim sesjom z szydełkiem, zakończonym przysypianiem wraz z cichnącym radiem. Ich gospodyni niezręcznie rozciągała wokół płachtę gościnności, proponując ciastka i herbatę, jakby ta cienka pajęczyna normalności miała ochronić ich przed rozdzierającym wszystko smutkiem.
— Ona była dobrą dziewczynką — powtarzała, a obszyta koronką chusteczka w jej dłoniach przypominała bardziej zapomniany gałganek, niż cokolwiek innego. — Nie zadawała się ze złymi ludźmi. Uczyła się. Dzwoniła do mnie w każdą niedzielę, słyszą państwo? W każdą jedną niedzielę.
Tristan nie wszedł jej w słowo. Pozwolił mówić, dopóki sama się nie wyczerpała, a potem zaczął pytać – cicho, rzeczowo, niemal uprzejmie, z wprawą kogoś, kto robił to tysiąc razy.
— Kiedy ostatnio pani z nią rozmawiała?
— W niedzielę przed… — głos babci się załamał. — Przed tym. Jak zawsze.
— O której?
— Wieczorem, koło siódmej. Zawsze tak właśnie dzwoni, jak w telewizorze wieczorynka jest.
— I mówiła, dokąd się wybiera w tygodniu? Z kim się będzie widzieć? — pytania wciąż pozostały spokojne, wyważone, prosto z podręcznika.
— Mówiła, mówiła, zawsze mówi. Że ma ciężkie laboratoria w poniedziałek, tam jakieś rzeczy na chromatoforze, ja nie wiem, nie znam się, ale ona jest mądre dziecko, to powiedziałam jej, że sobie poradzi… Mówiła, że do biblioteki będzie szła, książki chciała wziąć. Młodzież to teraz wszystko ma w komputerze, prawda, ale ona woli jednak papier, to wypożyczyć chodzi. Mówiłam jej, że się podźwiga, ale ona na to, że tak jeden raz to jej nic nie będzie.
— Może ktoś chciał jej pomóc z tymi książkami? Wspominała o kimś takim?
— Ona… raczej wolała wszystko robić sama.
Tristan sączył pytania jedno po drugim, równo, bez żadnych podchwytliwych zwrotów, wiedząc, że pęknięcie znajdzie się nie przy uderzeniu, lecz przy stałym, miarowym ucisku. Współlokatorzy? Praca dorywcza? Relacje romantyczne? Pieniądze? Ktoś nowy, kto pojawił się w jej życiu w ostatnich tygodniach? Czy nie skarżyła się, że ktoś ją zaczepia, śledzi, za dużo pisze? Pytania nudne i precyzyjne jak sieć rozciągana oko po oku, a Undine słuchała z uznaniem, którego nie okazała, bo tak właśnie polowała ona sama: nie szarpnięciem, lecz cierpliwym osaczaniem upatrzonego celu.
Babcia odpowiadała. Na każde pytanie mając tę samą bezradną, łagodną odpowiedź – nie, nikogo nie było, nie, nie skarżyła się, nie, żadnych długów, żadnego cienia. Dużo nauki, zmęczona była. Felicity uczyła się, dzwoniła w niedziele, była dobrym dzieckiem, pilnym i pracowitym. Opowieść gładka, szczelna, bez jednej rysy.
Tristan wrócił do tego samego trzeci raz, z innej strony.
— Proszę pomyśleć spokojnie. To nie musi być ktoś zły. Czasem to ktoś miły. Albo ktoś, kto się trochę za bardzo zainteresował. Sąsiad. Wykładowca. Inny student. Ktoś, kogo by pani nigdy nie podejrzewała.
— Nie… nie przypominam sobie nikogo takiego.
Głębszy oddech. To nie był gniew, lecz znużenie czymś, co znało się na pamięć, jak szachowy manewr opatrzony wyświechtanym nazwiskiem. Tristan pochylił się, a głos opadł o ton.
— Proszę pani. Robi to pani od pół godziny. Każde pytanie odbija się od tej samej ściany. — Wykalkulowana pauza. — Wiem, że chce pani, żeby Felicity zapamiętano jako dobrą, kochaną dziewczynę, której wspomnienie nosi pani w sercu. Wszyscy tego chcą. Tylko że ludzie nie giną za to, że są dobrzy. A pani wnuczka nie żyje. Więc gdzieś między tym, co pani mówi, a prawdą, jest pewna rozbieżność. — Wytrzymał jej nabiegłe łzami spojrzenie. — Jeśli coś pani przede mną chowa, choćby drobiazg, choćby coś, co rzuca cień na tę sumiennie dzwoniącą co niedzielę dziewczynę, to nie chroni pani jej pamięci. Pomaga pani temu, kto ją zabił.
Staruszka popatrzyła na niego, usta zadrżały, a łzy popłynęły – bezradne, bezbronne, takie, których nie da się zatrzymać zmiętą chusteczką przyciśniętą do ust. Undine patrzyła na nie z uwagą i widziała to samo, co wtedy, w galerii: prawdę odartą z zasłon, nagą i fizjologiczną.
Undine znała te łzy od podszewki. Własne musiała wymyślić – wyćwiczyć przed lustrem jako dziewczynka, której morze nie obarczyło zdolnością płaczu, dopracować odcień zaszklenia w oku, drżenie dolnej wargi, wstrzymany oddech tuż przed. Lata pracy nad doskonałym fałszerstwem nauczyły ją rozpoznawać oryginał od razu, niczym doświadczony jubiler odróżniał cyrkonię od diamentu. A te łzy były diamentem. Bez kalkulacji, ani jednej nutki przedstawienia, żadnego drugiego dna, żadnej sztucznej barwy. Niczym woda u samego źródła, nim zanieczyścił ją śmiertelny świat.
Tristan patrzył na to inaczej. Widział gładką, szczelną opowieść i wietrzył w niej kłamstwo, bo nauczył się, że to, czego ludzie nie mówią, ten woal mroku skrywający fakty, jest źródłem charakterystycznej woni fałszu. Był na nią tak wyczulony, że czuł ją tam, gdzie jej nie było. Ostrze tępi się od częstego cięcia. Undine niemal go za to żałowała.
Niemal.
Kapłanka wsunęła dłoń na drżącą rękę staruszki, nakryła ją swoją, ciepłą i pewną, i przemówiła głosem, który niósł w sobie łagodność morskiego zaśpiewu.
— Proszę nam wybaczyć — powiedziała miękko. — Detektyw Fragarach tropi potwora i wszędzie widzi jego cień, ale to nie znaczy, że ja pani nie wierzę. Słyszę w pani głosie, że Felicity była światłem. — Pogładziła kciukiem pomarszczoną skórę, raz, kojąco. — Takie dziewczyny nie giną dlatego, że zrobiły coś złego. To nas, żywych, kusi, by tak myśleć, bo łatwiej znieść świat, w którym śmierć ma powód. Ale czasem nie ma żadnego powodu. Czasem śmierć po prostu zabiera, kogo zechce.
Staruszka chwyciła jej dłoń oburącz i rozpłakała się do reszty, z ulgą, z wdzięcznością, wczepiona w jedyne ciepło, jakie podano jej tego dnia – a Undine trwała przy niej cierpliwie, łagodnie, i wdychała ten zapach prawdziwej rozpaczy tak, jak wdycha się zapach soli przed sztormem, myśląc o tym, że dawno nie kosztowała cierpienia tak nieskazitelnego, tak żywego, niezmąconego żadnym kłamstwem.
Tristan przyglądał się temu z boku, milczący, z pogłębiającą się między brwiami bruzdą. Undine podniosła na niego wzrok ponad pochyloną, siwą głową i napotkała jego spojrzenie, twarde i podejrzliwe, takie samo, którym obdarzał potwory przez długość przyśrubowanego do podłogi stołu.
Nie odwróciła swojego.
Na zewnątrz deszcz zelżał do mżawki, lecz chmury wciąż snuły się wzdłuż horyzontu, obiecując, że to była tylko chwilowa ulga. Tristan zapalił papierosa pod okapem, osłaniając płomień dłonią, i przez chwilę palił w milczeniu, wpatrzony w opustoszałą ulicę.
— Strata czasu — powiedział wreszcie. — Druga rodzina będzie tym samym. Quinn była księgową, miała trzydzieści dwa lata i koty. Nikomu nie nadepnęła na odcisk. Pojedziemy, posłuchamy płaczu, wrócimy z niczym. — Strzepnął popiół. — Ofiary są przypadkowe. Tobias miał rację. Nie ma wzoru, bo nie ma czego szukać.
— A jednak — odezwała się Undine, patrząc nie na niego, lecz na strugi spływające do kratki ściekowej, znajdujące drogę w dół tak nieomylnie jak zawsze — sprawca nie działa przypadkowo, prawda? Najpierw maluje miejsce. Zanim ktokolwiek zginie, on już wie, gdzie. Już tam był, już to widział, już to przeniósł na płótno. — Przekrzywiła lekko głowę. — To nie jest zachowanie kogoś, kto bierze, co mu się podoba. To zachowanie kogoś, kto zastawia pułapkę.
Tristan zatrzymał papierosa w pół drogi do ust.
— A jeśli pułapka jest przemyślana — ciągnęła — to może źle stawiamy pytanie. Pytamy, kim były ofiary, co je łączyło, jakie miały długi i jakich wrogów. — Przeniosła na niego spojrzenie. — Ale skoro on wybiera najpierw miejsce, a dopiero potem ofiarę… to może wcale nie szukał akurat tych kobiet. Może czekał na kogoś, kto wejdzie w to konkretne miejsce, w konkretnym czasie. Wtedy nie pyta się o zwierzynę, by zrozumieć, dlaczego zginęła. Pyta się, czym kierował się myśliwy, wybierając miejsce.
Deszcz się wzmógł, lecz po jej słowach powietrze brzmiało chłodną ciszą.
— „Przypadkowe” znaczy tylko, że jeszcze nie widzimy reguły — dodała miękko, podając mu myśl tak, by mógł uznać ją za swoją. — Tobias szuka wzoru w ofiarach. Ale wzór może być w miejscach.
Tristan długo na nią patrzył przez siwy dym, a w jego piwnych oczach przesunęło się coś, czego nie zdążyła nazwać, zanim zgasił niedopałek butem o mokry beton, dokładnie, do końca, aż ani jedna iskra nie została.
— Jedziemy — powiedział tylko.
— Oczywiście, detektywie. — Undine ruszyła ku samochodowi, a jej szata płynęła za nią jak fala cofająca się z brzegu, zostawiając na piasku to, co morze postanowiło zachować. — Skoro pan uważa, że tak trzeba.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz