TW: przemoc wobec zwierząt (skrajne zaniedbanie, martwe zwierzęta).
Komisarz Hallerman nie krzyczał. Andrea wolałaby, żeby to zrobił. Mogłaby wtedy stanąć prosto, przeczekać, odpowiedzieć „tak jest” w odpowiednich miejscach, aż przełożony wykrzyczłaby się i zeszłaby mu cała para. Hallerman tymczasem siedział za biurkiem, splótł dłonie na brzuchu i mówił tonem zmęczonego wykładowcy tłumaczącego studentom oczywiste rzeczy.
— Trzecia interwencja i zero efektów. Spójrzcie, proszę, na to.
Obrócił monitor. Na ekranie widniało forum dzielnicy, ten zabytkowy twór na którym pisały już tylko zrzędliwe osoby z nadmiarem wolnego czasu, na środku zaś temat oznaczony jako „hot”, z małym płomyczkiem świecącym na pomarańczowo. Policja jak zwykle pomocna. W temacie – czterysta dwanaście komentarzy. Najnowszy – „Jak mi ktoś ukradnie rower, to też przyjdą trzy razy i powiedzą, że wszystko w porządku, bo złodziej obiecał, że odda?”
— No zgadnijmy, kto to taki wyrywny — mruknęła Lucy.
— Syn pani Kessler — potwierdził jej domysły Hallerman. — Napisał też skargę do komendanta miejskiego. Porządną, długą, z odwołaniami do konkretnych aktów prawnych. — Westchnął. — Ja wiem, że to jest starsza pani i wiem, że to nie jest takie proste powiedzieć jej skutecznie, żeby coś z tym wszystkim zrobiła. Ale ludzie patrzą właśnie na takie rzeczy – na karalucha w zlewie, na smród na klatce, na to, czy jak zadzwonią pod sto dwanaście, to ktoś coś z tym zrobi. Jeśli nie radzimy sobie ze sprawą, którą da się załatwić workiem na śmieci, to dlaczego ktoś ma nam zaufać, kiedy przyjdzie do czegoś większego? Zaczną radzić sobie z problemami na własną rękę, a to prosty przepis na katastrofę.
— To była moja decyzja — powiedziała Lucy. — Aragonés chciała naciskać, a ja jej nie pozwoliłam.
Andrea spojrzała na nią z ukosa. Lucy patrzyła prosto przed siebie, w punkt gdzieś nad ramieniem komisarza.
— Wiem, czyja to była decyzja, sierżant. — Hallerman wyjął z szuflady teczkę i położył ją na blacie. — Dlatego jutro o ósmej obie tam wracacie. Jest nakaz wejścia do lokalu, więc wchodzicie, robicie pełne rozeznanie, dokumentację fotograficzną, opis pomieszczeń. Ośrodek pomocy społecznej i nadzór budowlany czekają na materiał, żeby wysłać tam ludzi, którzy pomogą jej to uprzątnąć. Żadnego pobieżnego zaglądania i przyjmowania rzeczy na słowo honoru. Zrozumiano?
— Tak jest.
— Tak jest.
Na korytarzu Lucy przez chwilę szła w milczeniu, a potem przystanęła przy automacie z kawą, wydającym z siebie gorącą wodę o smaku tektury i żwiru.
— Nie musiałaś brać tego na siebie — powiedziała Andrea.
— Musiałam. — Lucy wcisnęła guzik. Automat zarzęził i wypluł kubek wrzątku. — To była moja decyzja i to ja biorę za nią odpowiedzialność.
Szarik, który przez całą odprawę grzecznie siedział przy nodze Andrei, podniósł się i trącił Lucy nosem w dłoń. Ta podrapała go za uchem, nie patrząc.
Rankiem Kaletnicza wyglądała tak samo. Ta sama brama, ten sam domofon, ta sama pani Kessler – tym razem bez podomki, za to z telefonem, którym bez żenady nagrywała ich wejście.
Zapach też był ten sam. Lawenda, górska bryza, wanilia. Może nawet mocniejszy.
Szarik zatrzymał się na półpiętrze i nie chciał iść dalej. Nie warczał, nie szczekał – po prostu stanął, zaparł się łapami i tylko patrzył na Andreę. Musiała szarpnąć smyczą dwa razy, zanim ruszył.
— Wiem, naprawdę, nie musisz mnie przekonywać — powiedziała. — Ja też nie chcę, ale taką mamy pracę i trzeba zachowywać się profesjonalnie.
Lucy zapukała. Łańcuch, szpara, perłowo-różowa szminka.
— Pani posterunkowa! A ja jeszcze nie… To znaczy… Przecież umawiałyśmy się, że dwa tygodnie…
— Pani Ottilie. — Lucy wyciągnęła w jej stronę kartkę. — To jest nakaz wejścia do lokalu. Musimy wejść i zrobić zdjęcia. Nikt dziś niczego pani nie zabierze, obiecuję, nie musi się pani o to martwić – chodzi tylko o to, żeby przygotować ludzi, którzy przyjdą pani pomóc.
Pani Brandt popatrzyła na kartkę, może przeczytała ze dwa oderwane od siebie zdania, lecz Andrea widziała, jak jej wzrok skacze po linijkach druku, wraca do góry i znowu zjeżdża, gdy panika rosła w całej jej postawie.
— Ja bym wolała… — zaczęła. — Może jutro. Ja się przygotuję, posprzątam trochę, żeby nie było wstydu…
— Dzisiaj, pani Ottilie.
Długa pauza, łańcuch zgrzytnął.
Lucy wyjęła z kieszeni dwie maseczki i podała jedną Andrei. Kurz, pomyślała Andrea, zakładając gumki na uszy. Kurz, pleśń, roztocza ze starych gazet. Na to były przygotowane.
Weszły w tunel.
Kolumny gazet, kartony, GUZIKI, SŁOIKI 0,5, KABLE (DOBRE). Coś chrzęściło pod butami, pewnie okruchy. Andrea robiła zdjęcia co dwa kroki, według podręcznika – ogólne, średnie, szczegółowe – i mimowolnie liczyła odświeżacze. Siedem w samym korytarzu. Dwa wpięte w jedno gniazdko przez rozgałęźnik, a obok rozgałęźnika kartony z gazetami.
Zagrożenie pożarowe, zanotowała w myślach. Do opisu.
Szarik szedł przed nią, nisko, z pochylonym łbem, spięty, uszy położone, ale teraz to on ciągnął. W stronę miejsca, gdzie tunel skręcał.
Spod przytłaczającej lawendy, szelestu papieru, spod ich własnych kroków chrzęszczących po wypłowiałej wykładzinie, usłyszała coś cienkiego. Drapanie. Pisk, tak słaby, że w pierwszej chwili można było go wziąć za skrzypienie podłogi.
— Pani Brandt — powiedziała Lucy bardzo spokojnie. — Co jest w kuchni?
Pani Brandt nie odpowiedziała.
Drzwi do kuchni jednak były – zabarykadowane stertą koców, ale były. Andrea odsunęła koce butem, wieżyczka przewaliła się w chmurze kurzu, policjantka nacisnęła klamkę i dopiero wtedy, w szparze między drzwiami a futryną, poczuła to, co Szarik czuł od samego początku.
Żadne odświeżacze by tego nie przykryły. Amoniak, który od razu wycisnął jej łzy z oczu, kał, zgnilizna, słodkawy, ciężki odór czegoś, co już dawno powinno było zostać zakopane. Maseczka nic nie dawała. Andrea zakrztusiła się, odwróciła głowę, wzięła płytki oddech przez usta i weszła.
Klatki.
Stały wszędzie – na podłodze, na blacie, na lodówce, jedna na drugiej, aż pod sufit, jak gazety w korytarzu. Druciane, plastikowe, transportery z urwanymi drzwiczkami, kartony z wyciętymi dziurami, stara klatka dla papug, akwarium bez wody przykryte kratką z piekarnika. Okno zasłonięte od środka kartonem i zaklejone taśmą. Na kartonie muchy. Dziesiątki much.
Najwięcej było kotów – chudych, z żebrami widocznymi pod zbitą w strąki sierścią, z oczami zaklejonymi ropą. Jeden próbował wstać na widok ludzi, nie dał rady. Gołębie, w tym jeden ze skrzydłem usztywnionym patyczkiem od lodów i przyklejonym taśmą klejącą, jak w szkolnej pracy plastycznej. Dwa króliki w kartonie po telewizorze. Jeż w misce. Coś małego i szarego w akwarium, czego Andrea nie potrafiła rozpoznać.
W trzeciej klatce od dołu nic się nie ruszało.
Andrea zrobiła zdjęcie. Potem następne. Potem jeszcze jedno, bo w czwartej klatce też nic się nie ruszało, i w tej przy lodówce, i w kartonie pod stołem, z którego wystawał sztywny, rudy ogon.
Na blacie, pod oknem, stała równiutka piramida puszek. Umytych do połysku. Bez etykiet.
— Ja je ratowałam.
Pani Brandt stała w progu. Nie płakała. Mówiła tym samym uprzejmym, ciepłym głosem, którym wczoraj pytała, czy może pogłaskać Szarika.
— One by na ulicy zginęły. Ten gołąbek miał złamane skrzydło, sama mu nastawiałam. Tamten rudy kotek siedział pod śmietnikiem, cały mokry, nikt się nie zatrzymał. Nikt. Ale ja się zatrzymałam. — Przeniosła wzrok na Andreę. — Ja wiem, że ich za dużo, miejsca dla nich mało mam, ciasnota taka. Ja wiem. Ale jak zobaczę, że któreś potrzebuje pomocy, to przecież nie mogę tak zostawić, prawda? Pani by zostawiła?
Andrea nie odpowiedziała. Za jej plecami Lucy wydała z siebie jakiś dźwięk – krótki, zduszony – i wyszła na korytarz. Przez chwilę słychać było tylko jej oddech za maseczką, bardzo szybki, a potem trzask radiostacji.
— Dyżurny, tu patrol dwadzieścia trzy, Kaletnicza siedem, mieszkanie cztery. Potrzebny inspektorat ochrony zwierząt, lekarz weterynarii i technik do dokumentacji. Pilnie. — Pauza. — Zabezpieczamy lokal. Podejrzenie znęcania się nad zwierzętami.
Głos jej nie drżał.
Szarik nie zatrzymał się przy klatkach. Przecisnął się między nimi, wsadził łeb pod stół, w stertę koców, której Andrea nawet nie zauważyła w ogólnym bałaganie, i położył się przed nią płasko na brzuchu. Zaskomlał.
Andrea uklękła. Odchyliła koc i jej oczom ukazał się ciemny kłębek pozlepianej sierści, mały i kruchy, oddychający płytko, lecz wciąż żywy. Zapiszczał, gdy tylko ledwie otwarte na świat oczy dostrzegły jej mundur. Andrea ściągnęła kurtkę mundurową, zanim zdążyła o tym pomyśleć, i owinęła go nią jak niemowlę. Lekki, przerażająco lekki. Szarik przysunął się i polizał go po pyszczku, a kundelek otworzył jedno oko.
— Dobry piesek — powiedziała Andrea, głos jej się załamał w połowie. — Wszystko będzie dobrze.
Ekipa z inspektoratu przyjechała po dwudziestu minutach, weterynarz po czterdziestu. Technik zjawił się w ciągu godziny, rozejrzał się po kuchni, po zduszonym „Kurwa mać” zaczął rozkładać sprzęt.
Do południa policzyli. Trzydzieści jeden żywych zwierząt: dziewiętnaście kotów, sześć gołębi, dwa króliki, jeż, chomik w akwarium, papużka falista w łazience i mały kundelek w kurtce Andrei, który pojechał pierwszym transportem, prosto do kliniki. Czternaście martwych. Cztery z nich w zamrażalniku, starannie zawinięte w foliowe reklamówki, każda zawiązana na kokardkę.
Pani Brandt przez cały ten czas siedziała na taborecie w korytarzu, w tunelu z gazet, z dłońmi złożonymi na kolanach. Co jakiś czas pytała, dokąd je zabierają. Do schroniska? Bo w schronisku je uśpią, ona wie, ona czytała. Kto je będzie karmił? Ten rudy je tylko z ręki.
Sztywny ogon wystawał wciąż z kartonu.
Kiedy ostatnia klatka zjechała na dół, Lucy stanęła w drzwiach kuchni. Twarz miała szarą, a maseczka wisiała jej na jednym uchu.
— Nie martw się, ja to… — zaczęła.
— Nie. — Andrea zdziwiła się, jak spokojnie brzmiały jej słowa. — Ja.
Podeszła do taboretu. Pani Brandt podniosła na nią oczy – jasne, wilgotne, kompletnie bezradne.
— Pani Ottilie Brandt. Jest pani zatrzymana w związku z podejrzeniem znęcania się nad zwierzętami. Ma pani prawo do odmowy składania wyjaśnień, prawo do adwokata…
Mówiła dalej, recytując formułkę z podręcznika, słyszaną tyle razy w kluczowym, finalnym momencie jej ulubionych filmów i seriali. Za każdym razem słowom tym towarzyszyło poczucie ulgi i satysfakcji, ten metaliczny trzask zamykanej sprawy, ostateczne „mam cię”. Uwielbiała ten moment.
Nie tym razem.
Nie założyła jej kajdanek. Pomogła jej wstać, bo biodro, i podała jej sweter z wieszaka, bo w październiku na dworze było zimno. Pani Brandt człapała przez tunel, wodząc palcami po kartonach jak po poręczy. Przy pudle z napisem GUZIKI przystanęła.
Na samym wierzchu leżała kartka z notesu, na niej zaś numer do ośrodka pomocy, a pod spodem drugi numer oraz imię: Carmen Aragonés.
— Ja chciałam zadzwonić — powiedziała pani Brandt. — Naprawdę chciałam.
Andrea wzięła kartkę i schowała ją do kieszeni. Nie wiedziała po co.
Szarika wyszorowała tym specjalnym, różowym mydłem antyseptycznym. Zniósł to bez słowa protestu, chociaż fukał trochę, kąpiele lubił tylko błotne. Potem wytarła go dwoma ręcznikami, swoimi starymi, dziecięcymi, wysuszyła go, i usiedli razem na schodach komisariatu, ona w polarze, on cały puchaty, w ręcznikowym ponczo.
Mundur z akcji został w worku w bagażniku. Nie była pewna, czy kiedykolwiek go jeszcze założy, choćby nie wiem, ile razy go prała.
Z kliniki dzwonili godzinę temu. Kundelek przeżył pierwsze kroplówki i co prawda weterynarz nie chciał nic obiecywać, ale powiedział, że ten mały „ma charakter”. Andrea poprosiła, żeby dzwonili też następnego dnia.
Lucy pojechała do domu bez słowa. Zostawiła tylko na biurku Andrei karteczkę, którą Andrea początkowo wzięła za życzenia, bo zapisaną uroczym, okrągłym pismem: „Ja jej uwierzyłam”. Nic więcej.
— Ja też chciałam jej pomóc — powiedziała Andrea do pustego podwórka.
Szarik wsadził nos pod jej łokieć.
— Wiem, wiem. — Objęła go ramieniem, wilgotnego i pachnącego szamponem weterynaryjnym. — Mówiłeś mi. Od pierwszego momentu wiedziałeś, co się święci, a ja zignorowałam to myśląc, że wiem lepiej.
Szarik westchnął ciężko i położył jej łeb na kolanie.
— Wszystko się zgadzało, rozumiesz? Mama mówi, że to choroba i że sami sobie nie poradzą, i ma rację. Lucy mówi, że nie można ich przycisnąć, bo się zamkną, i też ma rację, widziałam. A pani Kessler mówi, że są karaluchy, że będą szczury, i ona też miała rację. Wszyscy mieliśmy rację. A te zwierzęta wciąż tam były.
Przez chwilę milczała, patrząc na latarnię nad pobliską ulicą. Wokół klosza krążyła rozedrgana chmara.
— Protokół mówi: masz nakaz, to wchodzisz. Nie masz, to stoisz w progu i słuchasz, co ci mówią. Stałam w progu i słuchałam miłej, starszej pani, i myślałam o tym, jak jej nie skrzywdzić. — Pokręciła głową. — Nie wiem, Szarik. Naprawdę nie wiem, jak to ze sobą połączyć. Jak być w porządku wobec przepisów i jednocześnie być ludzkim wobec ludzi. Lucy robi to od lat i chyba też nie wie.
Szarik podniósł łeb i spojrzał na nią tymi swoimi brązowymi, poważnymi oczami. Andrea pogrzebała w kieszeni polaru i znalazła smaczek. Wyciągnęła go na otwartej dłoni, a Szarik zjadł go od razu, z apetytem, chrupiąc, a potem jeszcze dokładnie wylizał jej palce.
— Umowa — powiedziała Andrea, drapiąc go za uchem. — Następnym razem, jak będziesz warczał, to ja pierwsza zapytam dlaczego.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz