W idealnym świecie Andrea dostałaby zapewne nieco więcej czasu na zapoznanie się z aktami sprawy, jednak światu daleko było do ideału. Policjantka przywykła już do tego – do pracy z materiałem, który zastała, w czasie, który miała, z ludźmi, których dostała – toteż postanowiła wyciągnąć z sytuacji to, co tylko mogła, sprawnie dokonując triażu informacji zamieszczonych w zamkniętych już aktach, odsiewając to, co miało się jej przydać od szczegółów, w których mógł tkwić diabeł, ale może nie zamierzał wyskoczyć na nią akurat w tej chwili. Zgłoszenie zaginięcia, data sprzed ponad dwóch lat, kompletne fiasko poszukiwań, młody mężczyzna po prostu wyparował, pozostawiwszy po sobie zrozpaczoną rodzinę lecz żadnych poszlak ani śladów. Artysta, malarz, wszyscy go lubili, nikomu się nie naraził, spokojne życie, umiarkowane sukcesy, po prostu kolejny człowiek, który w każdej statystyce mieścił się blisko średniej. Lecz między linijkami kolejnych raportów z postępu śledztwa, wśród coraz odleglejszych od siebie dat, coraz krótszych wzmianek, Andrea czuła postępującą desperację rodziny, tę konającą nadzieję, frustrację funkcjonariuszy, aż w końcu sprawę definitywnie zamknięto z braku dowodów.
Na pytanie, czy lepiej byłoby rodzicom zobaczyć zwłoki własnego dziecka, czy nigdy nie poznać prawdy, policjantka nie potrafiła odpowiedzieć.
— I po całym tym czasie jednak coś się znalazło — mruknęła do siebie.
Dramatyczne przełomy w śledztwach były domeną filmów i seriali, podległych prawom, jakimi rządziła się angażująca widza fikcja, jednak w realnym świecie wygrywała rzetelna i skrupulatna praca, staranne wczytywanie się w raporty, przegryzanie się przez sterty danych i współpraca między poszczególnymi wydziałami. Sprawca, jeśli istniał, przegrywał nie dlatego, że na jego drodze postawiono jakiegoś genialnego Herlocke'a Scholmesa, tylko dlatego, że zatartym śladom uparcie przyglądały się liczne pary oczu, zmylone poszlaki rozplątywały całe grupy dochodzeniowe, a detektywi uparcie zdzierali zelówki, tropiąc świadka za świadkiem, do upadłego zadając coraz to nowe pytania.
Kiedyś Andrea odchyliłaby się na fotelu, przeciągnęła, przetarła twarz, może ucisnęła kąciki oczu i westchnęła, odrywając się od stert raportów, lecz odkąd jej ciało umarło, a wszelkie wysyłane przez nie sygnały stały się grobową ciszą, liczba tych drobnostek stopniowo malała, aż w końcu Andrei zostało tylko bawienie się długopisem i okazjonalne bębnienie palcami po stole. Kliknęła więc ikonkę drukowania i wstała, gwizdnąwszy cicho na Szarika. Widmowy pies, do tej pory pochrapujący pod biurkiem, podniósł półprzejrzysty łeb, spojrzał na Andreę.
— Mamy świadka do przesłuchania — powiedziała, skinęła głową. — Chodź, myślę, że się przydasz.
Skierowała się do wyjścia z gabinetu, po drodze zgarnęła z drukarki podsumowanie najważniejszych danych sprawy, dołożyła do otrzymanych uprzednio zdjęć, a potem światło zgasło, drzwi kliknęły, zostawiając w samotności niedojedzonego pączka i do połowy wypitą kawę.
Na korytarzu siedziało już parę osób, lecz tylko jedna pasowała do rysopisu nieoczekiwanego przełomu w sprawie.
— Pani Wells?
Kobieta podniosła wzrok, Andrea przywitała ją uśmiechem profesjonalnym, lecz naznaczonym ciepłem, przełamującym nieco wrażenie, jakie wywoływała trupioblada skóra, martwe oczy i przytłaczający wzrost. Szarik zajął miejsce przy jej nodze, częściowo materialny lecz w pełni kompetentny, ze swoim rozumnym, psim spojrzeniem sprawiającym, że ludzie przy nim jakoś tak naturalnie się otwierali, więcej uśmiechali, więcej mówili. Dla Andrei był najlepszym przyjacielem, dla innych zaś był zdecydowanie więcej, niż psem policyjnym – dzięki swemu nie-życiu łączył w sobie tę mądrość i empatię, którą cechowały się starsze psy, nie tracąc jednocześnie nic ze spostrzegawczości i woli działania swoich młodszych kolegów. Pani Wells popatrzyła na niego, nim wróciła wzrokiem do Andrei, wstała z plastikowego krzesełka.
— Tak, to ja.
— Dziękuję, że zechciała pani poczekać — powiedziała Andrea. — Aspirantka Aragonés-Spellman. A to jest Szarik, który będzie nam dzisiaj towarzyszył, jeśli to dla pani nie problem.
— Nie, oczywiście, że nie.
— W takim razie zapraszam za mną.
Ruszyły w głąb korytarza, odprowadzane oszczędnymi spojrzeniami pozostałych oczekujących. Dwa zakręty, drzwi na kartę dostępową, i obie znalazły się w tej części komisariatu, do której cywile nie mieli swobodnego wstępu. Andrea poprowadziła jeszcze kawałek, otworzyła jakieś drzwi, gestem zaprosiła do środka.
Pokój przesłuchań świadków diametralnie różnił się od tych, których używano do przesłuchiwania podejrzanych. Brakowało tu ciężkiego, przyśrubowanego stołu, brakowało miejsca na przypięcie kajdanek, a meble wyglądały na takie, które dało się kupić w normalnym sklepie. Był to po prostu zwyczajny pokój, pozbawiony formalności gabinetu – ot drewniany stół, dwa różne krzesła, z boku szafka z drobiazgami, kanapa z pojedynczą poduszką i obraz z nierozpraszającym uwagi, wiejskim widokiem. Na szafce stały dwa pluszaki w towarzystwie uśmiechniętej lali, do tego był i koszyk pełen używanych kredek wraz ze stosikiem kolorowanek dla tych, którzy siedząc na krześle wciąż dyndali nogami w powietrzu. Może trochę dziwnie wyglądało to szerokie lustro z boku, wielkie niczym okno, przez które ktoś mógłby zajrzeć do wnętrza pokoju, a zaraz obok starodawny, drewniany zegar, z mikrofonem wbudowanym tak, by nic nie było widać.
— Proszę usiąść — Andrea wskazała dłonią krzesło.
Zaszurało, zaskrzypiało, Szarik ułożył się gdzieś obok, ani czujny, ani całkiem rozluźniony – bardziej zaciekawiony, chętny wysłuchać historii.
— Wiem, że taka sytuacja potrafi być stresująca, więc chciałabym, żeby jedna rzecz była jasna — zaczęła Andrea, ułożywszy kartki i zdjęcia przed sobą. — Przychodzi pani tutaj z własnej woli i jest pani tu jako świadek. Nie jest pani o nic podejrzana, a mnie zależy wyłącznie na tym, by dokładnie zrozumieć, co pani widziała. To również nie egzamin – jeśli czegoś nie jest pani pewna, „nie wiem” też jest odpowiedzią.
Pani Wells popatrzyła na nią, skinęła głową. Andrea zaś nie byłaby dobrą policjantką, gdyby jej spojrzenie nie wychwytywało drobnych elementów, mimowolnych drgnień, gestów, które ktoś wykonywał nie wiedząc nawet, że to robi. Spojrzenie, które w pierwszym momencie odbiło się zaskoczeniem, bo większość osób nie spodziewa się zobaczyć przed sobą nieumarłego, wzrok który zahaczył o wyglądającą zza kołnierza ciemną bliznę, bo ta przyciągała wzrok, to jednak wydarzyło się tam, na korytarzu. Teraz pani Wells siedziała przed nią z dłońmi splecionymi na blacie, spokojnie patrząc jej w oczy, a ramiona zdradzały mimowolne napięcie nową sytuacją, lecz nic więcej.
— Tak, rozumiem. Poprzedni funkcjonariusze też to mówili.
Andrea skinęła głową.
— W takim razie, zanim zacznę zadawać pani konkretne pytania, proszę własnymi słowami opowiedzieć mi całą historię. Z czym pani do nas przyszła?
Pani Wells nabrała tchu i zaczęła opowiadać, po raz czwarty zapewne przedstawiając historię, teraz jednak mając nieco więcej przestrzeni, by ją opowiedzieć, gdy funkcjonariuszka po drugiej stronie stołu nie przerywała, dopytując o dane osobowe, a wokół nie było innych osób, które mogłyby rozpraszać, niecierpliwić się czy przeszkadzać. Była tylko cisza pokoju przesłuchań, lekko zblakła tapeta, ciepłe światło paru lampek i skryty za lustrem protokolant, spisujący starannie notatki z rozmowy. Andrea kiwała głową, unosiła i opuszczała ramiona w imitacji spokojnego oddechu, mrugała kiedy trzeba było, a jej otwarta postawa zachęcała do tego, by po prostu mówić. Słowa płynęły więc, skapywały niczym krople deszczu, wypełniając stopniowo luźny szkic sprawy, który Andrea miała już w głowie, jednocześnie zaznaczając drobne wyłomy, których trzeba było dotknąć, by je załatać.
— Powiedziała pani, że miała wrażenie, że już gdzieś tę twarz widziała. Czy to naprawdę była twarz ze zdjęcia, czy też może widziała pani tego człowieka gdzieś indziej?
— Nie, tylko ze zdjęcia. Nie wiem, kim on jest, nigdy się nie widzieliśmy.
— Czy jest pani pewna? Zaginiony to malarz, więc może przy okazji jakiejś wystawy, jakiegoś wydarzenia kulturalnego…?
Lecz kobieta pokręciła głową, w jej głosie nie było wahania.
— Nie, naprawdę się nie spotkaliśmy. Nie kojarzę go inaczej, niż właśnie z tego zdjęcia.
Andrea wysunęła fotografię, ułożyła ją między nimi.
— Przejdźmy w takim razie do samego zdjęcia. Gdzie dokładnie zostało zrobione?
— Podczas spaceru po mieście — odparła, również pochyliwszy się nad fotografią. — To było gdzieś na starym mieście, w jednej z alejek, ale nie pamiętam już której… Tu jest szyld — wskazała palcem — jest poza focusem, ale chyba da się coś z niego odczytać.
— Była ku temu jakaś konkretna okazja?
— To znaczy?
— To była sesja do pracy, jakiś prywatny projekt…?
— Nie, nic z tych rzeczy — powiedziała, kręcąc głową. — To był… bardziej przypadek. Po prostu poszłam na spacer z aparatem i akurat to ujęcie wydawało mi się interesujące, więc zrobiłam zdjęcie. Fotografia to moje hobby.
Andrea zrobiła mentalną notatkę.
— Często udaje się pani znaleźć na nie czas? Fotografuje pani konkretne rzeczy?
Pani Wells się zawahała.
— Powiedziałabym, że fotografuję regularnie, ale nie mam określonego celu. Nie wychodzę, żeby zrobić idealne zdjęcie jakiegoś miejsca albo rzeczy — przyznała. — Najczęściej wybieram się na spacer w jakieś bardziej przyrodnicze miejsce – las, park, obrzeża miasta… Ale fotografuję też na przykład w drodze do pracy. Jeśli dana rzecz przyciągnie moją uwagę, po prostu robię zdjęcie i wszystko może się na nim znaleźć.
— A co przyciąga pani uwagę w mieście?
— Fragmenty natury. — Spojrzała znów na zdjęcie, na ujętą na pierwszym planie starą studnię i ten uparty wiecheć mleczy wyrastający z niezałatanego pęknięcia. — Tam, gdzie przebija się ona przez miasto, stara się w nim przetrwać. Może to być bluszcz pnący się po ścianie, a mogą być i takie rośliny jak tutaj, próbujące rosnąć tam, gdzie nikt ich nie posadził. — Podniosła wzrok, wracając nim do Andrei. — To ma znaczenie?
— Często trudno określić, co ma znaczenie — odparła policjantka, podając odpowiedź wymijającą, lecz zgodną w jej mniemaniu z prawdą. — Czy pamięta pani, kiedy dokładnie wykonała pani to zdjęcie?
— Co do minuty. To zdjęcie wykonałam akurat cyfrową lustrzanką, aparat zapisuje metadane w pliku.
— Ciekawe, wygląda bardziej jak stara fotografia…
— Wygląda, ale nią nie jest, to tylko filtr. Proszę spojrzeć na kałużę w rogu, o tutaj. Krawędzie błysków na wodzie są lekko podkolorowane i im dalej od środka fotografii, tym lepiej to widać. To aberracja chromatyczna, można ją dodać jako filtr przy obróbce zdjęcia, ale cyfrowe nałożenie jest zbyt regularne i nie oddaje tego, jak to wygląda, jeśli użyje się prawdziwego, analogowego aparatu.
Szarik przechylił ciekawsko łeb, Andrea pokiwała głową z uznaniem.
— Przyznam, że widziałam w swoim życiu sporo zdjęć, ale nie byłabym w stanie określić, czy aberracja chromatyczna jest sztuczna, czy prawdziwa… Jednak wracając do samej sprawy. — Podjęła, zmieniając nieco temat. — Dlaczego właściwie pani to robi?
Pytanie zawisło w pokoju przesłuchań, chropowate w łagodniejącej atmosferze fotografii, natury przebijającej się przez szarość miasta i spacerów z aparatem, sprawiającej, że tak łatwo było opuścić gardę, jeśli cokolwiek się za nią skrywało. To prawda, że na posterunek przychodzili ci, których wezwał tu obywatelski obowiązek, jednak w przeciwieństwie do świata emocjonujących seriali, w rzeczywistości było ich dużo mniej, niż Andrea by sobie tego życzyła. Zdarzali się też inni, przychodzący ze swymi ukrytymi motywami, takie zaś rzadko kiedy bywały czyste.
Błękit spojrzenia pozostawał jednak krystaliczny i przejrzysty, niczym górskie jezioro.
— Bo uważam, że tak trzeba — przyznała, nie odwracając wzroku. — Na moim miejscu każdy by tak zrobił.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz