Cerese przez długi czas próbowała nie wyciągać pochopnych wniosków. Miała wystarczająco dużo własnych zajęć, obowiązków i ambicji, by nie musieć spędzać całych dni na roztrząsaniu cudzej nieobecności. Początkowo tłumaczyła sobie nieobecność Dalii zmęczeniem, nadmiarem obowiązków, koniecznością uporządkowania własnych spraw po ostatnich miesiącach, które były dla nich obu wyjątkowo intensywne. Nie chciała być osobą, która domaga się nieustannej uwagi, która mierzy uczucie liczbą otrzymanych wiadomości i długością wspólnie spędzanych wieczorów. Miała przecież własne życie, własną pracę, własne ambicje, a przede wszystkim dość dumy, by nie prosić nikogo o obecność, której ten ktoś nie chciał jej ofiarować. Dlatego nie zadawała pytań, kiedy Dalia coraz częściej odmawiała spotkań. Nie robiła wyrzutów, gdy ich rozmowy stawały się krótsze, a odpowiedzi przychodziły po wielu godzinach, czasem dopiero następnego dnia. Starała się nie dostrzegać, że kobieta, która jeszcze niedawno potrafiła szukać każdej okazji, by znaleźć się blisko niej, teraz jakby z premedytacją omijała wszystkie miejsca, w których mogłyby się spotkać.
Najpierw zniknęły drobne przyzwyczajenia. Dalia przestała przynosić jej kawę, kiedy odwiedzała atelier, nie zaglądała już bez zapowiedzi, nie wysyłała jej zdjęć przypadkowych rzeczy, które przypominały jej o wspólnych rozmowach. Przestała także mówić do niej tym łagodnym, nieco rozbawionym, pełnym czułości tonem. Ich pocałunki, wcześniej tak naturalne, stały się wspomnieniem, do którego Cerese nie miała już dostępu. Nie szukała już jej dłoni, kiedy szły razem ulicą. Nie przysuwała się do niej na kanapie, nie opierała głowy na jej ramieniu. Kiedy próbowała ją objąć, Dalia nieraz odsuwała się pod jakimś błahym pretekstem, a kiedy pytała, czy wszystko w porządku, odpowiadała, że jest po prostu zmęczona.
Cerese nie była głupia. Wiedziała, kiedy ktoś zaczyna się wycofywać, nawet jeśli nie ma odwagi zrobić tego wprost. Najbardziej bolało ją jednak to, że Dalia nie pozwalała jej nawet nazwać tego, co się między nimi działo. Nie powiedziała, że już jej nie kocha, nie wyznała, że przestała pragnąć jej bliskości. Nie zakończyła ich relacji ani nie poprosiła o czas. Była blisko, a jednocześnie nieobecna, jakby sama nie potrafiła zdecydować, czy chce jeszcze należeć do ich wspólnego życia, czy już tylko od czasu do czasu zaglądać do niego przez uchylone drzwi. Stopniowo wycofywała się, zostawiając Cerese z garścią niedopowiedzeń i upokarzającym poczuciem, że być może tylko ona traktowała to wszystko poważnie.
Potem Vionnet poznała powód tej nagłej zmiany. Nie od Dalii. Wiadomość dotarła do niej przypadkiem, podczas rozmowy z jedną ze znajomych, która, nieświadoma niczego, wspomniała o nowym towarzyszu Dalii. Był malarzem, człowiekiem z odpowiednimi znajomościami, podobno bardzo interesującym, dobrze sytuowanym i wyjątkowo uprzejmym. Spotykali się od kilku tygodni. Cerese wysłuchała tego wszystkiego z nieruchomą twarzą, nawet się uśmiechnęła, gdy należało, i zadała dwa czy trzy pytania, które miały sprawić wrażenie zwykłego zainteresowania. Dopiero później, kiedy została sama, dotarło do niej, jak bardzo była wściekła. Cerese poczuła się tak, jakby ktoś nagle zakwestionował rzeczywistość wszystkich wspólnych chwil, jakby pocałunki, dotyk, czułość i obietnice, których nie musiały nawet wypowiadać, okazały się czymś, co można było bez większego trudu odłożyć na bok i zastąpić odpowiednio dobranym mężczyzną. Nie potrafiła zrozumieć, jak Dalia mogła wrócić do świata, w którym ich bliskość nie istniała, i zachowywać się tak, jakby niczego nie straciła.
Przez dwa dni nie odezwała się do niej ani słowem. Trzeciego zadzwoniła, mimo że nie chciała rozmawiać przez telefon. Nie zamierzała też pozwolić, by Dalia po raz kolejny odpowiedziała jej kilkoma zdaniami wypowiedzianymi cicho i niepewnie, po czym zniknęła, pozostawiając ją z jeszcze większą liczbą pytań. Zażądała spotkania. Nie zapytała, czy Dalia ma czas, ani czy chciałaby się zobaczyć. Powiedziała jedynie, że muszą porozmawiać, i zakończyła połączenie, zanim zdążyła usłyszeć jakiekolwiek usprawiedliwienie.
Spotkały się późnym popołudniem w mieszkaniu Cerese. Za oknami wisiało ciężkie, szare niebo, a światło dnia, już od kilku godzin pozbawione ciepła, osiadało na meblach i ścianach w matowym, niemal chorobliwym odcieniu. Cerese nie zapaliła lamp. Nie przygotowała kawy ani niczego, czym mogłaby zająć ręce. Stała przy oknie, kiedy usłyszała dzwonek, i przez chwilę nie ruszała się z miejsca. Dopiero drugi dźwięk wyrwał ją z zamyślenia. Otworzyła drzwi, a kiedy zobaczyła Dalię, poczuła, że cała starannie pielęgnowana przez ostatnie dni obojętność pęka w niej z nieprzyjemnym trzaskiem.
Dalia wyglądała na zmęczoną. Miała na sobie jasny płaszcz, włosy związała niedbale z tyłu głowy, a w jej twarzy było coś tak niewinnego, że Cerese przez krótką, absurdalną chwilę zapragnęła po prostu ją objąć. Pragnienie to okazało się jednak tak bolesne, że odsunęła się od drzwi bez słowa i pozwoliła jej wejść.
Dalia zdjęła płaszcz, po czym stanęła w salonie, nie wiedząc, gdzie powinna się podziać. Przez moment obie milczały. Cerese przyglądała jej się z pewnym niedowierzaniem, jakby dopiero teraz mogła dostrzec, jak obca stała się kobieta, którą kochała przecież całą sobą. Nie potrafiła jednak nie zauważyć również tego, co pozostało niezmienne: sposobu, w jaki Dalia przygryzała od wewnętrznej strony dolną wargę, kiedy była zdenerwowana, lekkiego napięcia w jej ramionach, niepewności widocznej w spojrzeniu. Cerese znała ją zbyt dobrze, by pomylić te oznaki z obojętnością.
— Więc? — odezwała się w końcu. — Zamierzasz mi wyjaśnić, co właściwie się z tobą dzieje?
Dalia spuściła wzrok.
— Cerese...
— Nie. Słyszałam już wystarczająco dużo przypadkowych wyjaśnień, żeby wiedzieć, że nie zamierzasz powiedzieć mi prawdy, dopóki nie zostaniesz do tego zmuszona.
— Nie chciałam, żebyś dowiedziała się w taki sposób.
Cerese uśmiechnęła się krótko, bez cienia rozbawienia.
— Ach, więc jednak istnieje jakaś wersja wydarzeń, w której miałam się dowiedzieć. To pocieszające. Z mojej perspektywy wygląda to tak, że przez kilka tygodni stopniowo się ode mnie odsuwasz, przestajesz odbierać telefony, odwołujesz spotkania, a potem dowiaduję się od kogoś obcego, że spotykasz się z mężczyzną. I najwyraźniej wszyscy wiedzą o tym wcześniej ode mnie.
— To nie tak.
— W takim razie jak?
Dalia nie odpowiedziała. Stała pośrodku salonu, obejmując się ramionami, i wyglądała, jakby każde wypowiedziane przez Cerese słowo trafiało w miejsce, którego od dawna starała się nie dotykać. Nie była przygotowana na tę rozmowę. Przez wiele dni układała sobie w głowie rozmaite wersje wyjaśnienia, szukała zdań, które pozwoliłyby jej opowiedzieć o własnym lęku bez konieczności przyznawania, jak bardzo ten lęk nią zawładnął. Chciała powiedzieć Cerese, że jest jej ciężko, że nie umie sobie poradzić, że wszystko stało się nagle zbyt poważne. Że nie przewidziała, jak wiele będzie ją kosztować zakochanie się w kobiecie. Że czasem budziła się w nocy z myślą o tym, jak zareagowałaby jej matka, gdyby dowiedziała się, z kim spędza wieczory, jak patrzyliby na nią znajomi, co powiedzieliby ludzie, którzy przez całe życie znali ją w określony sposób i nie zostawiali wiele miejsca na możliwość, że mogłaby być kimś innym, niż sobie wyobrażali.
Nie potrafiła jednak wypowiedzieć tego wszystkiego na głos. Nawet teraz, stojąc przed kobietą, którą kochała, czuła, że słowa grzęzną jej w gardle.
— Poznałam kogoś — powiedziała wreszcie.
Cerese patrzyła na nią bez ruchu.
— Wiem.
— To nie jest tak, jak myślisz.
— Nie mam pojęcia, co mam myśleć, Dalia. Właśnie dlatego tutaj jesteś.
— On jest dobrym człowiekiem.
Przez moment w salonie panowała zupełna cisza. Cerese powoli odwróciła głowę, jakby chciała upewnić się, że rzeczywiście usłyszała to, co usłyszała. Potem zaśmiała się cicho, z niedowierzaniem, które bardzo szybko ustąpiło miejsca gniewowi.
— Dobrym człowiekiem — powtórzyła. — Rozumiem. To wspaniale. Naprawdę. Czy powinnam ci pogratulować? Czy mam zapytać, jak się poznaliście, czy może wolisz opowiedzieć mi, jak bardzo jest wspaniały, kiedy zabiera cię na kolację, a potem idziecie razem do łóżka?
— Przestań.
— Dlaczego? Nie podoba ci się, kiedy mówię o nim na głos? Mnie również nie podoba się, kiedy słyszę, że moja dziewczyna spotyka się z jakimś malarzem, ale najwyraźniej obie musimy się dzisiaj pogodzić z rzeczami, których sobie nie życzymy.
Cerese odwróciła się, przeszła kilka kroków przez salon, po czym znów stanęła naprzeciwko niej. Nie potrafiła usiedzieć w miejscu. Czuła, jak gniew rozlewa się po jej ciele, jak napina jej ramiona i szczękę, jak każde kolejne milczenie Dalii odbiera jej resztki cierpliwości. Najbardziej drażniło ją to, że wciąż musiała wydobywać z niej prawdę, kawałek po kawałku, podczas gdy sama od tygodni żyła w niepewności, której nie potrafiła już znieść.
— Kim on jest? — zapytała. — Ten twój artysta. Jak ma na imię?
— To nie ma znaczenia.
— Dla mnie ma. Skoro postanowiłaś wprowadzić go do swojego życia, chciałabym przynajmniej wiedzieć, z kim właściwie mam konkurować.
— Nie konkurujesz z nim.
— Nie? To ciekawe, bo jakoś nie przypominam sobie, żebym ostatnio miała przywilej spotykania się z tobą. Za to on najwyraźniej może.
— Cerese, proszę...
— Przestań mnie prosić, żebym przestała mówić! — wybuchnęła. — Przez ostatnie tygodnie próbowałam dać ci przestrzeń. Próbowałam nie naciskać, nie wypytywać, nie robić ci wyrzutów za każdym razem, kiedy odwoływałaś spotkanie albo odpowiadałaś mi po dwóch dniach. Wmawiałam sobie, że potrzebujesz czasu, że coś cię martwi, że może przechodzisz przez trudniejszy okres. Nie przyszło mi nawet do głowy, że w tym samym czasie będziesz szukać sobie mężczyzny.
Dalia zacisnęła dłonie.
— Nie chciałam cię skrzywdzić.
— A jednak bardzo starannie dobrałaś sposób, w jaki to zrobiłaś.
— Nie wiesz, jak to wygląda z mojej strony.
— Więc mi powiedz! — Cerese podniosła głos po raz pierwszy, a echo jej słów zdawało się wypełniać cały salon. — Na litość boską, powiedz mi wreszcie, co dzieje się w twojej głowie. Bo ja naprawdę próbuję cię zrozumieć, ale nie mogę tego robić za ciebie. Nie mogę zgadywać, czego się boisz, czego ode mnie chcesz i dlaczego nagle postanowiłaś, że najlepiej będzie udawać, że nigdy się nie spotkałyśmy.
Dalia drgnęła, jakby chciała coś odpowiedzieć, lecz zaraz opuściła głowę. Jej milczenie nie było obojętnością. Cerese widziała to doskonale. Właśnie dlatego czuła się jeszcze bardziej bezradna. Gdyby Dalia przyszła tutaj z chłodną obojętnością, gdyby powiedziała jej, że przestała ją kochać, że poznała kogoś innego i chce rozpocząć nowe życie, Cerese mogłaby przynajmniej spróbować ją znienawidzić. Mogłaby zamknąć za nią drzwi i nie oglądać się więcej. Ale Dalia stała przed nią smutna i bezradna, a Cerese nie umiała odróżnić, czy bardziej chce ją przytulić, czy potrząsnąć nią tak mocno, by wreszcie przestała uciekać.
— Boję się — powiedziała w końcu.
Były to tylko dwa słowa, wypowiedziane tak cicho, że Cerese niemal ich nie usłyszała.
— Czego?
Dalia pokręciła głową. Przez moment wyglądała, jakby próbowała powstrzymać łzy, ale nie chciała płakać. Nie chciała, żeby Cerese zobaczyła ją w takim stanie. Bała się własnej słabości i własnego pragnienia.
— Wszystkiego — odpowiedziała. — Tego, co będzie później. Tego, co powiedzą ludzie. Moja rodzina... ty nie rozumiesz, jak oni patrzą na takie rzeczy. Nie wiem, co by zrobili, gdyby się dowiedzieli. Nie wiem, czy potrafiłabym im to powiedzieć. Nie wiem, czy potrafiłabym patrzeć im w oczy, wiedząc, że wiedzą.
Cerese przez chwilę nie odpowiedziała. Gniew wciąż był w niej obecny, ale pod jego powierzchnią zaczynała rozumieć. Nie oznaczało to, że potrafiła zaakceptować sposób, w jaki Dalia postanowiła poradzić sobie ze swoim strachem. Wiedziała, że istnieją rodziny, w których miłość ma swoje warunki, i środowiska, w których uczy się pilnować własnych gestów, słów i spojrzeń, zanim jeszcze zrozumie się, dlaczego właściwie trzeba to robić. Dalia nie wymyśliła sobie tego strachu. Nosiła go w sobie od dawna, być może jeszcze zanim poznały się w atelier, i przez cały czas, kiedy pozwalała sobie na szczęście z Cerese, musiała jednocześnie walczyć z myślą, że kiedyś przyjdzie jej za to zapłacić.
Ta świadomość nie przyniosła Cerese ulgi. Przeciwnie, sprawiła, że jej gniew stał się bardziej skomplikowany, trudniejszy do wyrażenia. Nie mogła już patrzeć na Dalię jak na kogoś, kto po prostu ją wykorzystał i odszedł. Widziała przed sobą kobietę, która kochała ją na tyle, by cierpieć, ale nie na tyle, by odważyć się wybrać ich wspólne życie.
— Więc postanowiłaś znaleźć sobie mężczyznę — powiedziała w końcu. Jej głos był już cichszy, ale przez to wcale nie mniej ostry. — Tak po prostu. Żeby twoja rodzina mogła spać spokojnie. Żeby nikt nie zadawał pytań. Żebyś mogła znowu być tą Dalią, którą wszyscy znają i akceptują.
— Nie chciałam, żeby to tak wyglądało.
— A jak miało wyglądać? Powiedz mi. Czy on wie o mnie? Czy wie, że jeszcze niedawno całowałaś mnie w taki sposób, jakbyś nie chciała już nigdy całować nikogo innego? Czy wie, że kiedy patrzysz na niego, myślisz o tym, jak łatwiej byłoby ci wrócić do domu, gdybyś mogła po prostu zapomnieć o mnie? A może nie musi nic wiedzieć, bo dla ciebie to wszystko już się skończyło?
— Nie skończyło się.
Cerese spojrzała na nią gwałtownie. Dalia powiedziała to zbyt szybko, zbyt szczerze, by mogła się teraz wycofać. W jej głosie zabrzmiało coś, czego nie dało się pomylić z uprzejmością ani litością. Była w nim tęsknota. I miłość. Ta sama, której Cerese szukała w jej spojrzeniu od wielu tygodni, próbując przekonać samą siebie, że jeszcze gdzieś tam jest.
— Właśnie dlatego to robię — dodała Dalia, a jej głos zaczął drżeć. — Bo nie potrafię przestać o tobie myśleć. Bo kiedy jestem z tobą, wszystko wydaje się takie proste, a potem wracam do domu i przypominam sobie, że wcale takie nie jest. Że nie mogę po prostu żyć tak, jakby nic poza nami nie istniało. Że kiedyś będę musiała spojrzeć mojej matce w oczy. Że ludzie będą pytać. Że będą mówić. Nie chcę stracić wszystkiego, co mam.
— A mnie możesz stracić?
Pytanie padło niemal szeptem. Cerese sama nie rozpoznała własnego głosu. Dalia zamknęła oczy.
— Nie chcę cię stracić.
— Ale właśnie to robisz.
— Myślałam, że tak będzie lepiej.
— Dla kogo?
Dalia nie odpowiedziała. Cerese odwróciła się i odeszła kilka kroków w stronę okna. Potrzebowała odległości, choć jednocześnie nienawidziła każdej sekundy, w której nie mogła patrzeć na Dalię. Zacisnęła palce na oparciu fotela. Miała ochotę coś strącić, rozbić szklankę, zrobić cokolwiek, co pozwoliłoby jej wyładować gniew, który od tygodni narastał w niej po cichu. Nie była przyzwyczajona do bezradności. Zwykle potrafiła znaleźć rozwiązanie, odpowiednie słowa, sposób, by odzyskać kontrolę nad sytuacją. W pracy nie bała się podejmować decyzji, w relacjach nie miała zwyczaju błagać o uwagę. A jednak teraz stała przy oknie, z sercem ściśniętym tak mocno, że niemal czuła fizyczny ból, i nie wiedziała, co zrobić.
— Wiesz, co jest w tym wszystkim najbardziej upokarzające? — odezwała się po chwili. — Że ja naprawdę próbowałam być dla ciebie cierpliwa. Próbowałam rozumieć, że możesz potrzebować czasu. Chciałam tylko, żebyś ze mną rozmawiała. Żebyś nie robiła ze mnie kogoś, kogo można tak po prostu odsunąć, kiedy życie okazuje się mniej wygodne, niż sobie wyobrażałaś.
— Nie chcę cię od siebie odsuwać.
— A jednak mnie odsunęłaś.
— Cerese...
— Nie, pozwól mi skończyć. — Odwróciła się ku niej, a w jej oczach pojawiła się wilgoć, której nie zdążyła powstrzymać. — To dzięki mnie jakkolwiek zaistniałaś, a teraz odwracasz się ode mnie i zachowujesz w ten sposób.
Słowa zabrzmiały ostrzej, niż zamierzała. Przez ułamek sekundy sama poczuła ich ciężar i ich niesprawiedliwość, ale nie potrafiła ich cofnąć. Były brzydkie, podszyte urazą i dumą, której nie umiała w tej chwili odłożyć na bok. Nie chodziło wyłącznie o to, że pomogła Dalii, że otworzyła przed nią drzwi, przedstawiła ją odpowiednim ludziom, wprowadziła do świata, który wcześniej wydawał się jej odległy. Chodziło o to, że Cerese miała wrażenie, że dała jej coś znacznie więcej: odwagę, by spojrzeć na siebie inaczej, by uwierzyć, że może być piękna, pożądana i podziwiana nie tylko za to, co potrafiła zrobić, ale również za to, kim była. Wspierała ją, kiedy Dalia nie wierzyła we własne możliwości. Była przy niej, kiedy bała się wystąpić przed ludźmi, kiedy nie wiedziała, czy zasługuje na uwagę, którą jej poświęcano. I teraz, kiedy Dalia wreszcie zaczynała odnajdywać swoje miejsce, odwracała się od niej, jakby Cerese była jedynie etapem, który należało zostawić za sobą.
— Nie powinnaś była tego mówić — szepnęła Dalia.
— Wiem.
— Nie jestem ci nic winna za to, że mi pomogłaś.
— Nie powiedziałam, że jesteś.
— Właśnie tak to zabrzmiało.
Cerese odwróciła wzrok. Przez chwilę wyglądała, jakby chciała zaprzeczyć, ale zabrakło jej siły. Wiedziała, że Dalia ma rację. Wiedziała, że jej własny wkład w życie ukochanej nie dawał jej prawa do roszczeń, że pomoc nie mogła stać się długiem, który musi spłacać uczuciem. Nie chciała jednak przyznać, jak bardzo zabolała ją myśl, że wszystko, co razem przeżyły, mogło zostać przez Dalię potraktowane jako coś, co należy teraz przezwyciężyć, aby wrócić do bezpieczniejszego życia.
— Nie chodzi o to, że jesteś mi coś winna — powiedziała w końcu, znacznie ciszej. — Chodzi o to, że byłam przy tobie. Że widziałam, jak się zmieniasz. Że byłam jedną z osób, które cię wspierały, kiedy sama nie wiedziałaś, czy potrafisz zrobić kolejny krok. I naprawdę nie oczekiwałam za to wdzięczności. Nie oczekiwałam, że będziesz ze mną dlatego, że pomogłam ci uwierzyć w siebie. Chciałam tylko, żebyś nie zachowywała się teraz tak, jakby to wszystko było czymś, czego powinnaś się wstydzić.
Dalia spuściła głowę. Jej oczy wypełniły się łzami, lecz przez długi czas żadna nie spłynęła po policzku. Była zbyt przyzwyczajona do powstrzymywania się, do ukrywania tego, co mogłoby zdradzić jej prawdziwe myśli. Nawet teraz, kiedy stała w mieszkaniu kobiety, którą kochała, nie potrafiła pozwolić sobie na całkowitą szczerość. W jej głowie wciąż rozbrzmiewały głosy rodziny, znajomych, ludzi, których opinię przez całe życie uważała za coś, od czego zależało jej bezpieczeństwo. Przypominała sobie rodzinne spotkania, rozmowy przy stole, żarty, które nie pozostawiały wątpliwości, jak niewiele miejsca byłoby w tym świecie na jej prawdziwe uczucia. Myślała o matce, o tym, jak mogłaby zareagować, gdyby dowiedziała się o Cerese, o wszystkich pytaniach, na które nie potrafiłaby odpowiedzieć bez poczucia, że zdradza coś, czego przez całe życie uczono ją strzec.
Mężczyzna, z którym zaczęła się spotykać, nie był dla niej żadnym rozwiązaniem. Był raczej schronieniem, które sama sobie wymyśliła, próbą powrotu do świata, w którym wszystko miało już swoje nazwy i ustalone miejsce. Był miły, zainteresowany, dobrze wychowany. Nie budził w niej niechęci, ale też nie wywoływał niczego, co choćby w niewielkim stopniu przypominałoby to, co czuła przy Cerese. Kiedy ją zapraszał, przyjmowała zaproszenia. Kiedy opowiadał o swojej pracy, słuchała. Pozwalała mu się obejmować, ponieważ wiedziała, że nikt z jej bliskich nie uzna tego za coś niezwykłego. Wszystko było proste. Tak proste, że aż przerażająco puste.
Najgorsze było to, że zawsze, kiedy siedziała naprzeciwko niego, myślała o Cerese. O jej dłoniach, o pewności, z jaką potrafiła wypowiadać własne zdanie, o śmiechu, który rozbrzmiewał w atelier, kiedy coś ją rozbawiło. Myślała o ich wspólnych wieczorach, o sukience, którą dla niej uszyła, o pocałunku w garderobie i o tym, jak Cerese patrzyła na nią po pokazie, kiedy wszystkie światła zgasły, a w sali zostały tylko one. Wtedy czuła się szczęśliwa. Nie musiała niczego udowadniać, nie musiała zastanawiać się, czy jest wystarczająco dobra, ani wyobrażać sobie, jak wyglądałaby jej przyszłość w oczach innych ludzi. Była po prostu kochana. I właśnie tego szczęścia się przestraszyła.
— Nie wiem, jak mam to zrobić — powiedziała Dalia, a pierwsza łza spłynęła po jej policzku. — Nie wiem, jak mam być z tobą i jednocześnie nie bać się wszystkiego, co może się wydarzyć. Próbowałam. Naprawdę próbowałam. Ale czasami, kiedy myślę o tym, że ktoś mógłby się dowiedzieć, czuję, jakbym nie mogła oddychać. Nie chcę stracić rodziny. Nie chcę, żeby ludzie patrzyli na mnie inaczej. Nie chcę, żeby całe moje życie nagle stało się czymś, z czego muszę się tłumaczyć.
Cerese patrzyła na nią długo. Gniew powoli ustępował miejsca żalowi, lecz nie przynosiło to żadnego ukojenia. Przeciwnie, teraz, kiedy Dalia wreszcie zaczęła mówić, Cerese widziała wyraźniej, jak niewiele może dla niej zrobić. Mogła ją zapewniać, że jej rodzina nie ma prawa decydować o tym, kogo kocha. Mogła powiedzieć, że nie musi nikomu niczego wyjaśniać, że nie zamierza zmuszać jej do publicznych deklaracji ani stawiać przed wyborem, na który nie jest gotowa. Mogła obiecać, że będzie cierpliwa, że poczeka, że razem znajdą sposób. Ale nie mogła sprawić, by Dalia przestała się bać. Nie mogła wejść do jej myśli i uciszyć wszystkich tych głosów, które od lat uczyły ją, że uczucia należy trzymać w tajemnicy. Mogła tylko zdecydować, czy sama jest w stanie żyć w cieniu tego strachu.
— A co ze mną? — zapytała.
Dalia spojrzała na nią.
— Co?
— Co ze mną, Dalia? Gdzie w tym wszystkim jestem ja? Rozumiem, że boisz się swojej rodziny. Rozumiem, że nie wiesz, co powiedzą ludzie, i że nie potrafisz jeszcze wyobrazić sobie życia, w którym nie musisz się przed nimi ukrywać. Naprawdę to rozumiem. Ale czy przez cały ten czas choć raz pomyślałaś o tym, jak ja mam się czuć? Czy przyszło ci do głowy, że ja również się boję? Że ja również mogę stracić coś, na czym mi zależy? Że kiedy znikasz, nie zostawiasz za sobą pustego miejsca, tylko człowieka, który każdego dnia zastanawia się, co zrobił źle?
— Nic nie zrobiłaś źle.
— Więc dlaczego mam za to płacić?
Dalia zakryła usta dłonią. Nie miała odpowiedzi, która mogłaby naprawić choćby niewielką część tego, co zniszczyła. Wiedziała, że Cerese ma prawo być zła. Wiedziała, że nie może oczekiwać, że kobieta, którą tak długo odpychała, przyjmie teraz jej strach z czułością i zrozumieniem, a następnie pozwoli jej wrócić, jakby nic się nie wydarzyło. A mimo to jakaś część Dalii wciąż pragnęła, by Cerese zrobiła właśnie to. By podeszła do niej, objęła ją i powiedziała, że wszystko będzie dobrze, że nie musi już podejmować żadnych decyzji, że może zostać tutaj, w tym mieszkaniu, gdzie nikt nie będzie ich oceniał. Było to pragnienie okrutnie egoistyczne. Dalia wiedziała o tym, a jednak nie potrafiła się go pozbyć.
— Nie kocham go — powiedziała w końcu.
Cerese przymknęła oczy.
— Nie mów mi tego.
— Ale to prawda.
— Dalia, naprawdę nie chcę tego słuchać.
— Nie kocham go, Cerese. Nie potrafię nawet powiedzieć, że jestem nim zainteresowana w taki sposób. On jest dobry, naprawdę, i niczego mi nie zrobił. Po prostu... wydawało mi się, że jeśli zacznę spotykać się z kimś takim jak on, wszystko wróci na swoje miejsce. Że może przestanę myśleć o tym, co było między nami. Że będzie mi łatwiej.
— I jest?
Dalia pokręciła głową.
— Nie.
— Więc po co to robisz?
— Bo nie wiem, co innego mogę zrobić.
Cerese odwróciła się od niej. Przez chwilę patrzyła na szarzejące niebo za oknem, na rozmyte kontury budynków i światła zapalające się w sąsiednich mieszkaniach. Poczuła nagle ogromne zmęczenie. Gniew, który jeszcze przed chwilą pozwalał jej utrzymywać się na nogach, zaczął ustępować. Nie chciała być dla Dalii kolejnym źródłem cierpienia. Nie chciała, żeby ta rozmowa stała się jeszcze jednym powodem, dla którego będzie bała się własnych uczuć. Ale nie mogła również udawać, że jej własne serce nie zostało zranione.
— Nie chciałam cię stracić — Dalia załkała.
— Wiem. — Cerese odwróciła się ku niej. — Chyba właśnie dlatego tak bardzo cię teraz nienawidzę.
Dalia spojrzała na nią z przerażeniem.
— Cerese...
— Nie ciebie. Nie tak naprawdę. Nienawidzę tego, co ze mną robisz. Nienawidzę tego, że wciąż cię kocham, mimo że powinnam już dawno przestać. Nienawidzę tego, że kiedy patrzę na ciebie, nadal mam ochotę podejść i cię pocałować, zamiast wytknąć ci wszystko, co powinnaś usłyszeć. Nienawidzę tego, że potrafię zrozumieć twój strach, a jednocześnie nie potrafię ci wybaczyć, że wykorzystałaś go jako powód, żeby mnie porzucić.
Jej głos załamał się na ostatnim słowie. Cerese odwróciła twarz, lecz było już za późno. Dalia zobaczyła łzy, które zebrały się w jej oczach. Zrobiła krok w jej stronę, a Cerese natychmiast uniosła dłoń.
— Nie.
Dalia zatrzymała się.
— Chciałam tylko...
— Wiem, co chciałaś zrobić. — Cerese przełknęła ślinę. — Chciałaś mnie przytulić. Chciałaś, żebym przestała być na ciebie zła, żebyśmy mogły przez chwilę udawać, że wciąż jesteśmy tymi samymi kobietami, które jeszcze niedawno nie potrafiły się od siebie odkleić. Ale ja nie mogę ci na to pozwolić, Dalia. Nie dzisiaj.
— Kocham cię — wyszeptała.
Cerese zamknęła oczy. Przez moment wyglądała, jakby te słowa sprawiły jej fizyczny ból.
— Nie mów tak.
— Ale kocham.
— W takim razie dlaczego tak łatwo przyszło ci mnie zostawić?
— Myślisz, że nie myślę o tobie każdego dnia? — Dalia podniosła głos, a w jej głosie po raz pierwszy pojawiła się złość. — Myślisz, że nie tęsknię? Że nie chciałam do ciebie przyjść, kiedy siedziałam z nim przy kolacji i zastanawiałam się, co powiedziałabyś na temat jedzenia, które zamówił? Że nie chciałam zadzwonić, kiedy wracałam do domu i widziałam coś, co przypominało mi o tobie? Ja też nie potrafię tego wyłączyć! Próbowałam, Cerese. Próbowałam zrobić to, co wydawało mi się właściwe, bo nie wiem, jak żyć inaczej. Nie wiem, jak mam wybrać ciebie i jednocześnie nie stracić wszystkiego, co znam.
Przez dłuższą chwilę żadna się nie poruszyła. Cerese stała przy oknie, z dłońmi opuszczonymi wzdłuż ciała, a Dalia pośrodku salonu, z mokrymi policzkami i poczuciem, że każde kolejne słowo może tylko pogłębić przepaść między nimi. Chciała powiedzieć, że nie zamierza już spotykać się z tamtym mężczyzną, że może to zakończyć, że chce wrócić. Ale nawet w tej chwili nie była pewna, czy potrafiłaby naprawdę wybrać Cerese. Nie dlatego, że nie kochała jej dostatecznie mocno, a dlatego, że jej miłość zderzała się z całym światem, w którym nauczyła się żyć, i z lękiem, który okazał się silniejszy od jej pragnienia. Cerese zdawała się rozumieć to bez konieczności słuchania kolejnych wyjaśnień.
— Nie chcę, żebyś została ze mną dlatego, że jest ci mnie żal. Nie chcę też, żebyś wróciła, bo pokłóciłaś się ze swoim nowym mężczyzną albo dlatego, że przez jeden wieczór zatęskniłaś za tym, jak dobrze było ci w moich ramionach. Chcę, żebyś kiedyś przyszła do mnie dlatego, że naprawdę będziesz chciała ze mną być. Bez wymyślania sobie zastępczego życia, bez szukania kogoś, przy kim łatwiej będzie ci udawać, że nie jesteś sobą.
Cerese podeszła do drzwi. Nie próbowała wyrzucić Dalii z mieszkania. Po prostu stanęła obok nich i przyglądała się jej pusto. W jej twarzy było zmęczenie, rozczarowanie i żałosne zrozumienie, że czasami sama miłość nie zawsze wystarcza, by dwoje ludzi mogło być razem.
— Chciałabym cię teraz pocałować — dodała niespodziewanie. — Wciąż na ciebie patrzę i myślę o tym, jak bardzo cię kocham. Jak bardzo chciałabym, żebyś została na noc, żebyśmy mogły obudzić się obok siebie, a potem przez cały dzień udawać, że nie wydarzyło się nic złego. Ale nie mogę już dłużej robić tego za nas obie.
Dalia zbliżyła się o krok, lecz zatrzymała się, kiedy Cerese spojrzała na nią ostrzegawczo.
— Przepraszam — wyszeptała.
Cerese skinęła głową, choć przeprosiny nie przyniosły jej żadnej ulgi.
— Wiem.
Otworzyła drzwi. Dalia jeszcze przez chwilę stała w miejscu. Patrzyła na nią z nadzieją, której nie potrafiła się pozbyć, jakby wciąż czekała na gest, który pozwoliłby jej zostać. Cerese nie odwróciła wzroku. Była zbyt dumna, zbyt zraniona i zbyt świadoma tego, że gdyby teraz zrobiła choćby jeden krok w jej stronę, prawdopodobnie znów pozwoliłaby jej się omotać.
Dalia w końcu sięgnęła po płaszcz. Założyła go powoli, jakby chciała odwlec nieunikniony koniec choćby o kilka sekund. Kiedy znalazła się w progu, odwróciła się jeszcze raz. Cerese stała nieruchomo, z jedną dłonią opartą o framugę. Wyglądała pięknie, jak zawsze, lecz Dalia dostrzegła w jej twarzy coś, czego wcześniej nie widziała: nie tylko gniew, ale również rezygnację. Jakby po raz pierwszy Cerese naprawdę dopuściła do siebie myśl, że może nie być w stanie jej zatrzymać.
— Nie chciałam, żeby tak się skończyło — powiedziała Dalia.
— Ja też nie.
Drzwi zamknęły się cicho. Cerese pozostała przez chwilę w tej samej pozycji, nasłuchując oddalających się kroków na klatce schodowej. Nie ruszyła się nawet wtedy, kiedy ucichły zupełnie. Dopiero po dłuższej chwili oparła czoło o chłodne drewno i zamknęła oczy. Gniew, który jeszcze przed momentem trzymał ją w ryzach, odpłynął nagle, pozostawiając po sobie pustkę i dotkliwe zmęczenie. Przypomniała sobie Dalię stojącą pośrodku salonu, jej mokre policzki, drżący głos i te dwa słowa, których tak bardzo pragnęła, a których teraz nie umiała już przyjąć.
Dalia zeszła powoli po schodach. Na zewnątrz było zimno, a wilgotne powietrze pachniało nadchodzącym deszczem. Przez kilka minut stała przed budynkiem, nie wiedząc, dokąd powinna pójść. Mogła zadzwonić do mężczyzny, z którym się spotykała. Mogła przyjąć jego propozycję wspólnej kolacji, pozwolić mu odebrać się z centrum i spędzić kolejny mało ekscytujący wieczór. Mogła wrócić do domu, zadzwonić do matki, porozmawiać o czymś zwyczajnym i przez kilka godzin udawać, że nic się nie wydarzyło.
Zamiast tego wyjęła telefon i otworzyła rozmowę z Cerese. Przez długi czas patrzyła na ekran. Przewijała wiadomości, które jeszcze niedawno wymieniały niemal bez przerwy: zdjęcia, żarty, plany na wspólne wieczory, drobne wyznania, które wówczas brała za pewnik. Znalazła wiadomość, w której Cerese napisała, że zobaczyła w kwiaciarni dalie i pomyślała o niej. Znalazła wspólne zdjęcia. Znalazła krótkie nagranie, na którym Cerese śmiała się z czegoś, czego Dalia nie potrafiła już sobie przypomnieć. Poczuła, że znów zaczyna płakać.
Nie napisała niczego. Nie mogła oczekiwać, że Cerese będzie czekać na nią bez końca, pozostając zawsze gotowa przyjąć ją z powrotem, kiedy tylko świat okaże się zbyt trudny. Nie mogła też obiecać, że jutro będzie odważniejsza, że za tydzień przestanie się bać, że pewnego dnia spojrzy rodzinie w oczy i nie poczuje już tego samego ucisku w piersi. Wiedziała tylko, że nie kocha mężczyzny, z którym się spotykała. I że w mieszkaniu, które właśnie opuściła, zostawiła kobietę, której miłość była dla niej najpiękniejszą rzeczą, jakiej kiedykolwiek doświadczyła.
Tymczasem Cerese wciąż stała przy drzwiach. Nie płakała głośno. Nie miała w sobie nawet tyle siły. W końcu odsunęła się od framugi, przeszła przez salon i zatrzymała się przy fotelu, na którym Dalia siedziała jeszcze kilka minut wcześniej. Na oparciu pozostał niewielki odcisk po jej dłoni, a w powietrzu wciąż unosił się delikatny zapach jej perfum. Cerese usiadła, przymknęła oczy i przez chwilę pozwoliła sobie wyobrażać, że Dalia zaraz wróci, że usłyszy dzwonek do drzwi i znów zobaczy ją stojącą w progu.
Nie usłyszała go. I dopiero wtedy, w ciszy własnego mieszkania, zrozumiała, jak bardzo złamane było jej serce. Nie dlatego, że Dalia przestała ją kochać. Być może wciąż kochała ją równie mocno, lecz nie potrafiła wybrać tej miłości ponad strach, którym przez całe życie karmił ją świat. Cerese mogła to zrozumieć. Mogła nawet jej współczuć. Nie potrafiła jednak sprawić, by bolało ją mniej.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz