Serce Tarika biło szybko zawsze. Przy Janku i bez Janka, przy kawie i przy pożarze, rano, wieczorem, w nocy przez sen, jak gnom w kabinie wozu drzemał z czapką na oczy naciągniętą – trzepotało drobno i prędko, jak u wróbla, co po parapecie za okruchami skacze. Janek długo nie umiał rozsądzić, czy Tarik się go boi, czy po prostu taki już jest – jak wróbel.
— Stary — powiedział Tarik w drugim tygodniu, odkąd Janek w remizie się pokazał. Zadarł głowę wysoko, bo Jankowi ledwo do pasa sięgał, i zmrużył oczy. — Stary, ty masz aurę jak… jak… — Pstryknął palcami, słowa szukając. — Jak pole minowe przykryte kocykiem w kratkę. Wiesz? Na wierzchu tak przytulnie, a pod spodem: bum.
Janek nie wiedział, co na to powiedzieć, więc nic nie powiedział. Ano, różne rzeczy ludzie w mieście wymyślają.
— Ha! — Tarik klepnął go w kolano, bo wyżej nie sięgał. — Nic się nie bój, ja tu jestem specjalistą od magii, mnie aury nie straszne. Dobra. Długo tu już mieszkasz?
— No tak już parę tygodni będzie.
— A co z tego miasta już widziałeś?
— Co żem widział… — powtórzył za nim Janek, namyślając się.
Znał drogę z mieszkania do remizy, co ją piechotą chodził, czterdzieści minut w jedną stronę, bo w tramwaju było ciasno jak w beczce ze śledziami i głośno jak w kurniku. Znał piekarnię, sklep na rogu, i rzeźnika, i pocztę, gdzie znaczki sobie kupił.
— Niewiele — przyznał.
Tarik popatrzył na niego, uśmiechnął się jakoś tak podejrzanie.
— Po zmianie — oznajmił. — Ja prowadzę.
Samochód Tarika zielony był, kanciasty i mniejszy niż lodówka w remizowej kuchni. Janek stał przed nim długo, głowę przekrzywiając jak kogut nad dżdżownicą, aż gnom otworzył drzwi od strony pasażera, fotel do samego końca odsunął, oparcie prawie na tylną kanapę położył i powiedział: „No, wsiadaj, nie gryzie”. Janek wsiadł. Bokiem, na raty, jak niedźwiedź do lisiej jamy. Kolana miał pod brodą. Głową w dach się zaparł, a dach wygiął się lekko na zewnątrz z cichym, blaszanym westchnieniem.
— Ha! — powiedział Tarik z zachwytem. — Pasujesz!
I pojechali.
Otoczyły ich klaksony, syreny, tramwaje zgrzytające na zakrętach, muzyka z otwartych okien samochodów, co na światłach stały, każda inna, głośna, młot pneumatyczny na budowie, mewy nad rzeką, gwar, gwar, gwar, i serca, wszędzie serca, tysiące serc w tramwajach i na chodnikach, w oknach, w sklepach, w piwnicach, i wszystkie biły naraz, bez ładu i składu. Instynkt, do ciszy lasu nawykły, do plusku jeziora, do myszy, co w trawie szeleści, rozbiegał się na wszystkie strony jak kury przed jastrzębiem, chciał nasłuchiwać, chciał tropić, chciał wiedzieć, gdzie ranne, słabe, gdzie młode – i nie mógł, bo wszędzie było wszystkiego za dużo.
Tarik gadał. Pokazywał budkę z kebabem na rogu targowiska („Najlepszy w mieście! Nie wierz nikomu, kto mówi inaczej, ci ludzie kłamią!”), skrót przez parking za marketem („Tędy pięć minut szybciej do szpitala, zapamiętaj, przyda się”), kamienicę z zielonymi okiennicami („Tu mieszka pani Hedvika z sześcioma kotami. Jak się przy niej zatrzymasz, to cię nakarmi. Zawsze. Nie da się odmówić. Próbowałem”), szpital, rzekę, most, bar, gdzie strażacy po zmianach siedzą, stadion, ratusz, sklep z częściami do motorów. Gadał i gadał, jedną ręką kierownicę trzymał, drugą machał, a samochód podskakiwał na dziurach w asfalcie jak furmanka na kocich łbach, i Janek głową w dach obijał.
Na skrzyżowaniu za nimi ktoś zatrąbił długo, ze złością. Janek drgnął. Zaraz potem karetka na sygnale obok przemknęła i Janek drgnął znowu, mocniej, i dłonie na kolanach zacisnął, aż mu kostki zbielały.
Tarik w końcu zerknął na niego w lusterku.
Zamilkł.
Pierwszy raz, odkąd go Janek poznał, gnom nic nie powiedział. Wyłączył radio. Skręcił w lewo, w boczną uliczkę, potem w prawo, potem jeszcze raz w lewo, między garaże, potem wąską drogą w dół, po kocich łbach, aż asfalt się skończył i samochód na żwirze stanął, nad samą rzeką. Zgasił silnik.
Cicho było. Nie całkiem – gdzieś tam samochody jeździły, ale tu, nad rzeką, cały ten hałas rozmywał się i zlewał w jeden niski pomruk, jak wiatr w koronach drzew. Woda chlupotała o kamienie. Gdzieś w trzcinach kaczka skrzeczała. Pachniało mułem, mokrym kamieniem i wierzbą.
Janek wypuścił powietrze.
— Tu jest najciszej w całym mieście — odezwał się Tarik, patrząc przed siebie, na wodę. — Sprawdziłem. Wszystko objechałem, każdą dzielnicę. Jak jest… no, jak jest źle, to tu przyjeżdżam.
Zaraz potem odchrząknął, jakby za dużo powiedział, wysiadł z samochodu i trzasnął drzwiami tak, że aż kaczka w trzcinach umilkła. Janek wygramolił się za nim, na raty, tak jak wsiadał, tylko w drugą stronę.
Usiedli na kamiennym murku nad wodą. Tarik machał nogami, bo do ziemi mu nie sięgały, i rzucał do rzeki kamyki, jeden po drugim, plum, plum, i nic nie mówił, co u niego musiało być nie lada wysiłkiem. Janek patrzył na wodę. Szara była, leniwa, szeroka, niosła liście i jakąś butelkę, i wcale nie przypominała rzeczki pod Starymi Bohdanovicami. Ale płynęła, i szumiała, i to mu wystarczało.
Kiedyś, dawno temu, ojciec zabrał Jaśka na jarmark do miasta. Pięć lat może miał, może sześć, i takiego tłumu w życiu nie widział. Krowy ryczały, przekupki się wadziły, który garnek lepszy, ktoś na harmonii rzępolił, ktoś się darł, że cukrowe koguty ma, po parę halerzy sztuka, a pachniało wszystkim naraz – końskim nawozem, smażonym tłuszczem, piernikiem, potem, dziegciem i ludźmi, całymi ich chmarami. Stanął Jasiek na środku targowiska jak wryty i ani w tę, ani we w tę, i nie wiedział, w którą stronę iść, a najbardziej to miał ochotę ugryźć kogokolwiek, kto by się za blisko podsunął.
Wtedy ojciec wziął go pod pachy i posadził sobie na barana.
— Z góry, Jasiu, wszystko mniejsze — powiedział. — Widzisz?
I było.
I tu też było – miasto im za plecami dźwięczało, ale jakoś tak z daleka, jak zza grubej ściany, i dało się w nim wysiedzieć.
— Dziękuję — powiedział Janek.
Tarik rzucił ostatni kamyk.
— Ha! A za co? — Wzruszył ramionami, ale ucho mu poczerwieniało. — Dobra. Ale skoro już jesteśmy kumplami, to w czwartek idziemy na kebaba. Do tej budki przy targowisku, co ci pokazywałem i mówiłem, że koniecznie musisz zapamiętać. Bo nie można mówić, że się zna Stellaire, jak się tego kebaba nie jadło! To jest, kurka, obowiązek obywatelski.
— To pójdziemy — odparł spokojnie Janek.
Wracali już bez radia, a Tarik jechał wolniej niż przedtem i na dziurach w asfalcie zwalniał, żeby się Janek głową w dach nie obijał.
— Jak to nie masz telefonu? — Tarik wyglądał, jakby go kto mokrą rybą w gębę trzepnął. — Każdy ma telefon!
— Mam telefon — powiedział Janek. — W domu. Na ścianie, w przedpokoju.
— Na ścianie?! Ty w muzeum mieszkasz, czy co?
— W mieszkaniu normalnym. Ale telefon taki z kablem mam.
Tarik złapał się za głowę.
Nazajutrz przyniósł do remizy pudełko. W pudełku tkwił zaś telefon – płaski, czarny, gładki jak kamień z rzeki, z szybką, w której się Janek mógł przejrzeć. Tarik usiadł obok niego w świetlicy, na oparciu kanapy, żeby być wyżej, i zaczął tłumaczyć.
Tu się włącza. Tu się przesuwa palcem. Tu są wiadomości. Tu się pisze. Tu jest aparat. Tu są emotki – patrz, buźka, buźka się śmieje, buźka płacze, buźka płacze ze śmiechu, ta jest najlepsza, tej się używa do wszystkiego. Tu się zakłada konto. Jak chcesz mieć na imię? Bohdanovič? Za długie. Janek? Zajęte. JanekStrażak? Też zajęte, kurde. JanekZLasu? Ha! Wolne!
Janek próbował, naprawdę próbował! Ale kciuk miał szeroki na pół ekranu i jak chciał napisać „a”, pisało się „s”, a jak chciał „s”, telefon poprawiał na „sos”, a potem na „sosna”, jakby się z niego naigrawał. Pierwsza wiadomość, co ją do Tarika wysłał, zajęła mu dwadzieścia minut i brzmiała: Dzień dobry. Tu Janek Bohdanovič. Z poważaniem. Druga była zdjęciem jego własnego kciuka, z bardzo bliska. Trzecia była buźką płaczącą ze śmiechu, wysłaną przypadkiem w chwili, kiedy Ylva przy obiedzie opowiadała, że jej stary kot ma chore nerki.
Ale najgorsze przyszło w nocy.
Tarik mu tam jakieś konta pozakładał, porobił rzeczy i telefon, widać bardzo swym zadaniem zaaferowany, nieustannie brzęczał. Leżał na stoliku przy łóżku i brzęczał co kilka minut, i świecił, rozjaśniał sufit zimnym, niebieskim światłem, i znowu brzęczał, bo ktoś coś polubił, bo ktoś coś napisał, bo coś się zaktualizowało, bo pogoda, bo przypomnienie, bo promocja w sklepie, gdzie Janek nigdy nogi nie postał. Bzyczał jak osa, co przez okno wpadła i o szybę się obija, i wyjścia znaleźć nie może, a Janek leżał po ciemku z otwartymi oczami i słuchał, i instynkt się wiercił, i spać się nie dało.
O trzeciej w nocy wstał, owinął telefon w ścierkę, potem w drugą, schował do szuflady w kredensie, pod obrusy, i szufladę zamknął. Niech tam sobie bzyczy. Osę też się pod szklankę przykrywa i jakoś się żyje.
Rano usiadł przy kuchennym stole i list napisał – najpierw ołówkiem, na brudno, a potem długopisem, na czysto, na papierze w trzy linie, wyrwanym z kupionego w papierniczym zeszytu z Krecikiem. Litery stawiał duże, okrągłe, wężykiem połączone, jak go w tej szkole dla dorosłych uczyli. Złożył kartkę na cztery, włożył do koperty, zakleił, adres napisał – Tarik mu go kiedyś przy jakiejś okazji podał, a Janek rzecz jasna zapamiętał zapamiętał – i znaczek nakleił. Potem poszedł na pocztę i wrzucił kopertę do skrzynki.
List doszedł w czwartek. Tarik przyniósł go do remizy w dłoni nad głową uniesionej jak trofeum, wymachiwał nim przy śniadaniu, aż Gulm odsunął szklanki na bezpieczną odległość.
— Ludzie! — wołał. — Ludzie i nieludzie! Dostałem LIST! Prawdziwy list! Pocztą! Ze znaczkiem! Pierwszy od dziesięciu lat, co nie jest rachunkiem ani mandatem! — Powąchał kopertę, obejrzał znaczek pod światło, rozerwał ją z namaszczeniem, rozłożył kartkę i zerknął na pierwszą linijkę. — „Szanowny Panie Tariku”! Słyszycie? Szanowny! JA! Pierwszy raz w życiu ktoś mnie szanownym nazwał, nawet moja własna matka tego nie robiła!
Ylva parsknęła w kubek. Tarik wskoczył na krzesło, żeby go było lepiej widać, i kłaniał się na wszystkie strony, jak aktor na scenie po premierze, aż Elowen spytała z autentycznym zainteresowaniem, czy list jest zaadresowany do niego, czy do jego ego. Wszyscy się śmiali, nawet Gulm, krótko, przez nos, i Janek też się w brodę uśmiechał. Jak się kto tak z listu cieszy, to i pisać warto.
Ale dalej na głos Tarik czytać nie chciał, choć Elowen prosiła. Zlazł z krzesła, przysiadł w kącie, plecami do wszystkich, jak pies, co kość do budy zanosi, żeby mu jej nikt nie podebrał, i czytał po cichu. Usta mu się poruszały. Janek siedział na końcu stołu i słyszał, jak serce gnoma, wróbelkowe, trzepotliwe, jak mały werbel ekscytację wybija.
Tarik doczytał do końca. Złożył list z powrotem, tak jak był złożony i schował go do wewnętrznej kieszeni kurtki, tej po lewej stronie.
— Dobra — powiedział, nie podnosząc wzroku, uśmiechał się za to wielce niepokojąco. — Koniec przedstawienia.
W następną środę Janek, z nocnej zmiany wróciwszy, zajrzał do skrzynki na listy, jak co dzień zaglądał. W skrzynce, między rachunkiem za prąd a ulotką z pizzerii, leżała pocztówka. Na obrazku był most nad rzeką, ten stary, kamienny, sfotografowany nocą, z latarniami, co się w wodzie przeglądały. Na odwrocie, krzywymi, skaczącymi literami, które w połowie w dół zjeżdżały, bo się w linijce nie zmieściły, ktoś napisał:
JANEK. NIE MASZ TELEFONU, TO MASZ POCZTÓWKĘ. KEBAB W CZWARTEK. T.
A pod spodem, długopisem, narysowana buźka. Płacząca ze śmiechu.
bez emotek nie umiem
Janek wszedł na górę, potem do kuchni i przypiął pocztówkę magnesem do lodówki, na samym środku drzwi, na wysokości oczu, żeby ją codziennie widział, jak po mleko sięga.
Telefon został w szufladzie, pod obrusami.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz