Zostaniesz sama.
Słowa Starszego odbijały się echem w mojej czaszce. Teraz, po tylu latach, znowu słyszałam je tak wyraźnie, jakby dopiero co padły w morskich głębinach, które powołały mnie na ten świat. Ile już lat minęło od tamtego dnia? Jak wiele czasu spędziłam na lądzie, mając bezmiar błękitu w najbliższym sąsiedztwie, nie decydując się jednak do niego wkroczyć? Spienione fale i bezkresna toń każdego dnia wołały do mnie, zaginionego dziecka, które pragnęły odzyskać. Kusiły widokiem z portu rybackiego, w którym pracowałam. Jednostajny szum przelewającej się za oknem wody kołysał mnie każdego wieczoru do snu.
Tak łatwo byłoby im ulec. Wrócić, żyć wśród swoich, co według innych imug było dla mnie jedyną właściwą opcją.
Wciąż jednak tego nie czułam. Tej zżerającej od środka samotności, przed którą mnie przestrzegano, choć w przeróżnych układach nici ludzkich przeznaczeń w ten czy inny sposób pożegnałam już niejednego bliskiego znajomego. Zwykle jednak były to sytuacje dające nadzieję na ponowne spotkanie w przyszłości — w końcu nie ginęli, wyprowadzali się tylko z żyjącej rybołówstwem wioski, w której mieszkałam od dnia, gdy zdecydowałam się opuścić morskie głębiny. Chcieli znaleźć pracę, która pozwoli im żyć lepiej, uwolnić się od tego miejsca, wiecznie pachnącego rybami, glonami i słoną wilgocią. Rozprostować przysłowiowe skrzydła, goniąc za marzeniem doświadczenia czegoś więcej, zobaczenia świata, który czekał na nich tam, za najbliższym zakrętem, w tej kolejnej miejscowości, oddalonej zaledwie o pół dnia jazdy konno w głąb lądu. Byli pewni, że ich życie tam będzie inne, lepsze. Potem zapewne niektórzy odjeżdżali dalej i dalej, chcąc w końcu znaleźć się w miejscu dającym im to wszystko, o czym od zawsze marzyli — wolność, perspektywy… jakieś głębsze uczucie do kogoś, kto na pewno gdzieś na świecie nieświadomie czekał, by ich odnaleźć. Bratnią duszę. Kilku proponowało mi, bym do nich dołączyła w tej ekscytującej przygodzie. Zbyt komfortowa wydawała mi się wtedy jednak myśl o bliskości morza. Tak na wszelki wypadek. W każdej chwili, przebywając blisko niego, mogłam wszak wrócić, choć myśli o tym nie pojawiały się w mojej głowie zbyt często.
Nie wyobrażałam też sobie, bym miała ją tu tak po prostu zostawić.
Stałam na plaży, twarzą zwrócona ku morzu, łapiąc niesioną wraz z dzienną bryzą, znajomą woń znad wody. Gruby, ciepły materiał mojej sięgającej do kostek sukni raz po raz podwiewany był przez dość silny tego dnia wiatr, poruszający bez trudu gałęziami rosnących za mną drzew, oddzielających linię brzegową od większej części wioski. Szum liści mieszał się z szumem wzburzonych fal, wpychał w uszy i wypraszał wszystkie inne dźwięki, jakie mogłyby się ponad nim przebić. Przez palce bosych stóp próbował przesypywać mi się piasek, jednak utrzymująca się od kilku dni w powietrzu wilgoć sprawiała, że był na to zbyt ciężki. Ziarenka kleiły się do nagiej skóry, jakby desperacko szukając ciepła. Opatuliłam się mocniej szalem, który kilka lat temu zrobiła dla mnie na drutach. Wyblakły już nieco odcień błękitu drogiej wełny, z której zakupu była wtedy tak dumna, zdawał się jeszcze bardziej szary w warunkach późno jesiennego, bezsłonecznego popołudnia. Czy może nawet on przybrał żałobne barwy wiedząc, że jego stwórczyni już nigdy więcej na niego nie spojrzy?
Nie uroniłam ani jednej łzy, stojąc jeszcze niecałe pół godziny wcześniej nad tym wykopanym w ziemi dołem, mającym zaraz stać się nowym domem dla jej ciała. Już zaraz miała tam spocząć. Po tym, jak wybrzmi ostatnia przemowa nad jej szczątkami, ostatnie rytuały lokalnej społeczności dobiegną końca, padną tak dobrze przez wszystkich znane słowa... Ziemia, po której stąpał żałobny przemarsz, także musiała znać je już na pamięć, wszak powtarzane były do znudzenia, w ten sam sposób, nad każdym z już znajdujących się tam grobów. Jakby każdy kolejny stawiany nagrobek niczym nie różnił się od poprzedniego. A przecież pod nimi znajdowały się osoby. Kiedyś żyjące wśród tej społeczności, różniły się od siebie, każda z osobna stanowiła niemożliwą do oceny wartość dla świata i jej bliskich. Zrównywanie ich wszystkich do siebie było okrutne.
Bo taki cel upatrywałam w tych monotonnie wypowiadanych słowach, które już zdążyłam tak wiele razy słyszeć na innych pogrzebach. Pana McMenleya z tego domu na klifie, który od kilku już wiosen stał pusty… Pani Grace, sprzedającej kwiaty, kwitnące pięknie niezależnie od pory roku… Tego obwoźnego kupca, który zmarł pewnego dnia, zupełnie niespodziewanie, gdy rozmawiał z rybakami w porcie i nie wiadomo było, co zrobić z ciałem, pochowaliśmy go więc tutaj… Miały przypominać, że nawet jeśli za życia się od siebie różnimy, to wobec śmierci wszyscy stają się równi… czyż nie?
Zacisnęłam zgrabiałe z zimna palce w pięści. Idiotyczne. Miałam ochotę krzyczeć. Z wściekłości? Bezsilności? Nie chciałam pogodzić się z tym, jak wyglądała chwila, gdy po raz ostatni widziałam jej twarz, tak spokojną, jakby śpiącą, w sosnowej trumnie. Ostatnie pożegnanie zamknięte w tak boleśnie powtarzalny schemat. To było idiotyczne. Być zmuszonym do żegnania jej w ten sposób, bo tak wypada. Bo tak mówi obyczaj. Bo ktoś kiedyś tak wymyślił i tak ma być. Czy to źle, że ta jedna śmierć znaczyła dla mnie więcej, niż inne? Że mimo najszczerszych chęci nie potrafiłam odnaleźć otuchy w myśli, że może kiedyś, za paręset, parę tysięcy lat, do niej dołączę?
Sarah była dla mnie ważna.
Z kącika oka wyrwała mi się tak długo wstrzymywana kropla, spłynęła po wychłostanej wiatrem skórze, zatrzymując się w kąciku ust. Słona. Za nią podążyły kolejne, malując dotąd niezbadane ścieżki na moich policzkach, schnąc zostawiały po swoim ulotnym cieple jedynie chłód. Strata. Wiedziałam, że ten dzień prędzej czy później nadejdzie. Od lat przecież obserwowałam coraz cieńszą skórę na jej dłoniach trzymających igłę, coraz głębsze bruzdy zmarszczek ozdabiające jej piękną twarz doświadczeniem przeżytych lat. Ciemne włosy już dawno zapomniały, jakiej barwy były, jednolite srebro błyszczących w słońcu kosmyków stało się tym, czego zaczęłam szukać w tłumie zgromadzonym na sobotnim targowisku, zamiast tych czarnych pukli złapanych kolorową chustą, by nie wpadały do oczu. Dostrzegałam coraz niżej opuszczoną głowę, zamykające się pod ciężarem starości ramiona. Coraz wolniejszy chód, do którego nauczyłam się dopasowywać swoje własne kroki podczas tych naszych niemal codziennych spacerów, gdy stopniowo coraz mniej oddalałyśmy się od jej domu.
Wiedziałam. Myślałam, że jestem gotowa na to, co niechybnie się zbliżało. Chociaż może w pewien sposób byłam, w końcu zdołałam zachować spokój przez ostatnie dni. Wtedy, gdy jej mąż przyszedł do mnie przekazać tę wiadomość — że wieczorem poszła spać, jak zawsze po zbyt długim haftowaniu przy kiepskim świetle świecy, a rano już się nie obudziła. Wtedy, gdy go obejmowałam, rozsypanego człowieka, który stracił właśnie miłość swojego życia, z którą przeżył ostatnie pięćdziesiąt lat. Wtedy, gdy pomagałam organizować pogrzeb ich dzieciom, bo żadne z nich nie było w stanie stanąć przed tym wyzwaniem o własnych siłach. Wtedy, gdy trzeba było przygotować jej ciało do pochówku. Wtedy, gdy pierwsze kupki ziemi spadały na wieko zamkniętej trumny.
Teraz jednak, na tej plaży, gdzie tak często spacerowałyśmy, spędzałyśmy niezliczone ilości czasu na wspólnych rozmowach o wszystkim i niczym… Gdzie pierwszy raz widziałam, jak haftuje te śmieszne, szybko biegające po brzegu ptaszki i poprosiłam, żeby mnie tego nauczyła. Coś we mnie pękło. Pierwszy raz, pewna, że nikt mnie nie widzi, pozwoliłam łzom płynąć.
Nie chcesz wyjechać? Uciec z tej ciasnej wioski, poznać więcej osób, zyskać niedostępne tu możliwości, rozwijać się i robić rzeczy wielkie…
Otarłam twarz. Miękka wełna błękitnego szala otulała mnie ciepłem podobnym temu, jakie czułam, gdy Sarah mnie obejmowała. Zacisnęłam usta w wąską kreskę, przed oczami miałam morze, a jednak widziałam te wszystkie piękne chwile, jakie razem spędziłyśmy, przelatujące w mojej głowie jak w kalejdoskopie. W tym tę jedną rozmowę…
— Wiesz… Gdy już odejdę, chciałabym, żebyś zrobiła w końcu coś, czego naprawdę pragniesz.
Podniosłam na nią wzrok znad robótki, którą tamtego dnia zaczęłam. Czerwone płatki maku na białej chuście dopiero zaczynały nabierać kształtów, a moje palce już pokłute były obficie igłą, która mimo tych wszystkich godzin nauki pod jej czujnym okiem nigdy nie stała się czymś w moich dłoniach naturalnym. Siedziałyśmy na werandzie jej domu na wybrzeżu, ona w drewnianym, bujanym fotelu okryta kocem, z drutami w dłoniach i kłębkiem wełny u stóp, ja naprzeciwko, ze skrzyżowanymi nogami, na ziemi, oparta plecami o balustradę.
— To znaczy? Czego niby naprawdę pragnę? — zapytałam wtedy, przekrzywiając lekko głowę. Przydługa grzywka opadła mi na oczy, zasłaniając widok. Odgarnęłam ją lekko zirytowanym ruchem za ucho. — Tu jest mi dobrze.
Uśmiech, który zagościł na jej ustach, zdawał się smutny.
— Marnujesz się tutaj.
— Nie wydaje mi się.
— Chcesz spędzić całe swoje życie w tej wiosce? Gdy każda jedna rzecz przypomina ci o przeszłości? — odłożyła druty na kolana, całą uwagę skupiała teraz na mnie. Zrobiłam to samo ze swoją igłą i nicią. Oraz z tą chustą, którą chciałam jej podarować, gdy już skończę.
— Co jest złego w pamiętaniu o przeszłości? — zmarszczyłam brwi, wzrok, którym na nią patrzyłam, musiał wyrażać moje niezrozumienie, bo westchnęła ciężko. Potarła palcami skronie, przyglądając mi się uważnie w ciszy.
Dopiero po dłuższej chwili odezwała się ponownie:
— Wiem, że nie wyjechałaś wtedy z Dainem z mojego powodu. Jesteś ciekawa naszego świata, dlatego przede wszystkim zamieszkałaś na lądzie. Znam cię, Az. I trochę wiem o świecie… Chociaż, jesteś ode mnie starsza, może to nie moja rola, by ci o tym mówić… Ale… Korzystaj z życia, które jest ci dane. Po prostu.
— Korzystam przecież — zaprotestowałam. — Podoba mi się tutaj. Jest spokojnie. Przewidywalnie. Przyjemnie…
— Gdy wspomnienia zaczynają się gromadzić w danym miejscu zbyt licznie, trudno jest je przezwyciężyć i ruszyć dalej. Jeśli nie przemawia do ciebie wizja rozwoju w innych częściach świata, zamiast przez następne stulecia tkwić tutaj, obrabiając złowione przez kogoś ryby, to może ten argument cię przekona. Wiem, że nie wyjedziesz, póki żyję, chcę więc, byś to zrobiła, gdy już odejdę.
Słowa ,,Gdy już odejdę” zakłuły moje serce nieco mocniej, niż sądziłam, że mogą.
— Poradzę sobie, możesz być spokojna.
— Nie znam innych długowiecznych istot poza tobą — kontynuowała, jakby w ogóle nie słyszała mojego zapewnienia. Splotła trzęsące się palce w namyśle, uciekła wzrokiem na horyzont i powoli zbliżające się już ku niemu słońce. — Ale potrafię sobie wyobrazić, że takie życie nie jest proste. Wiem, że jesteś silna, ale… Nie chciałabym, żebyś kiedykolwiek musiała być silna samotnie — gdy jej spojrzenie znowu padło na mnie, widziałam w nim zacięcie. Desperacką prośbę o wysłuchanie. — Nie zamykaj się na świat tylko dlatego, że zbyt wiele razy zostaniesz skrzywdzona. To będzie trudne, wiem, ale… Zawalcz o siebie. Swoje szczęście. Pamiętaj, że zamknięcie się przed światem w wieży osamotnienia nie jest żadnym rozwiązaniem i paradoksalnie, gdy chce się uciec przed cierpieniem z powodu utraty bliskich, dobrowolne wybieranie samotności przynosi go chyba tylko jeszcze więcej.
Słowa Sarah zagłuszyły wołającą mnie pieśń morza i wspomnienie przestrogi Starszego. Może miała rację. Może mimo, że strata tak cholernie bolała, powinnam iść dalej. Zrobić kolejny krok w swoim własnym życiu, niosąc wspomnienie o wieloletniej przyjaźni przez czekające mnie jeszcze dni. Doświadczać świata, tego poza granicami znanej mi już dobrze wioski, bo może faktycznie krył w sobie tyle piękna, co mi opowiadano? I czasem tylko, z uśmiechem na ustach, wspominać te piękne chwile, które razem spędziłyśmy. Opowiadać o nich kolejnym osobom, które poznam, z którymi stworzę kolejne piękne wspomnienia…
Obejrzałam się na widoczny w oddali port rybacki, wyciągnięte na plażę odrapane kutry, które czasy świetności miały już za sobą, wciąż jednak wypływały w morze, służąc swoim właścicielom jako jedyne źródło zarobku i szansa wykarmienia rodziny. Przyglądałam się przez chwilę w ciszy tym wszystkim ludziom, ledwo rozpoznawalnym sylwetkom na wybrzeżu, tak zajętym swoją pracą, że nie zwracali najmniejszej uwagi na to, że w oddali ktoś stoi. Próbowałam wypatrzyć kobiety, z włosami obwiązanymi kolorowymi chustkami, filetujące ryby na ustawionych na przystani stołach. Mężczyzn, przerzucających ciężkie sieci, segregując poranny połów. Tyle lat stałam tam między nimi, chcąc wpasować się w schematy lokalnego życia. Wyszłam na ląd marząc o poznawaniu kultury zamieszkujących go istot, nauczeniu się od nich życia. Zaraz za granicami tej oderwanej od świata wioski leżą wielkie miasta, w których czekają wielkie możliwości. Wystarczy po nie sięgnąć.
Spojrzałam na błękitne płatki niezapominajek, których łodyżki ściskałam w dłoni. Takie same położyłam dopiero co na jej grobie. W chłodnych temperaturach, jakie będą panować w najbliższych dniach, wytrzymają być może w tej swojej niebieskiej formie nieco dłużej, niż gdyby umarła latem… Ale i tak prędzej czy później zostaną porwane przez pędzący wiatr czasu. Choć może zamiast rozpaczać nad tym, powinnam się cieszyć, że w ogóle o tej porze roku zakwitły, dzięki mocy wnuczki pani Grace, która, zupełnie jak jej babka, zawsze potrafiła namówić nawet najbardziej oporne rośliny do współpracy…
Zrobiłam krok w stronę morza. Zmarznięte stopy odmawiały posłuszeństwa, nie chciałam jednak jeszcze zakładać porzuconych przy zejściu na plażę butów. Jeszcze moment… Kolejny krok i kolejny, aż zdrętwiałe już z zimna stopy objęła lodowata woda. Morze zaśpiewało radośnie, w oczekiwaniu.
Nie o powrocie do niego jednak myślałam, a o ostatecznym pożegnaniu.
Weszłam głębiej w kłębiące się fale pilnując, by nie zamoczyć szala, sukienką z kolei zupełnie się nie przejmując, pozwalając jej materiałowi zachłannie chłonąć wodę. Uniosłam drobne łodyżki błękitnych kwiatków na wysokość oczu, obróciłam je w palcach z namysłem. Delikatny błękit pasował do barwy wody latem, w słoneczny dzień. Dziś była znacznie bardziej wzburzona, niespokojna, odbijała nieprzeniknioną szarość zebranych na niebie chmur, grożących niechybnym deszczem. Powoli, przeraźliwie powoli, położyłam je na powierzchni wody, sięgając swoją mocą ku niej, zmuszając, by utworzyła nurt zdolny przezwyciężyć siłę fal, gotowych wypchnąć je z powrotem na ląd. Patrzyłam, jak drobne, błękitne główki znikają w oddali na wodzie, aż nie byłam ich już w stanie więcej dostrzec. Wtedy zawróciłam. Na ląd.
Tak… Nic mnie już w tym miejscu nie trzymało, bo wszystko, co było mi tu drogie, mogłam teraz już zabrać ze sobą, gdziekolwiek zdecyduję się pójść.

Brak komentarzy:
Prześlij komentarz