Wnętrze jurty wciąż pachniało śniadaniem. Herbata już się skończyła, ale resztki ciepłej śmietany z cukrem ostały się w misce i matka zabroniła ich dojadać, by były na później. Tłuste masło lepiło się złotą wonią w powietrzu, pyszną i kuszącą, i tak niedostępną. Na później. W nagrodę, jak powtórzysz imiona wszystkich wodzów Temürid od zjednoczenia, powiedziała matka. Muunokhoi westchnęła, zerknęła na książkę z historią klanu rozłożoną na kolanach, potem na miskę z resztką śmietany, znów na książkę. Zaczęła się poważnie zastanawiać, czy jej prapraprapradziadkowie nie mieli nic lepszego do roboty, tylko umierali, nim którykolwiek się zestarzał.
Zamknęła oczy i spróbowała wymienić imiona z listy.
Huslen Hutagt.
Esen Boge.
Śmietana.
Shigi Khutukhu.
Śmietana z masłem.
Otworzyła oczy. To wcale nie pomagało. Shigi, który kiedyś, w bardzo dawnych i bardzo nudnych wiekach, był generałem w wojnie trwającej bardzo długo, teraz wygrzewał kości w Krainie Nieba i na pewno objadał się całą słodką śmietaną ofiarowaną mu przez kozie bożki.
Wróciła do powtarzania.
A potem usłyszała kukułkę.
Blisko, bliziutko, tuż za filcem jej jurty, jakby ptaszek przycupnął w złotej trawie i nawoływał ją cierpliwie. Raz po raz jego charakterystyczny śpiew wracał do niej jak pukanie w drzwi jurty w równych odstępach, ciekawskie i tylko trochę natarczywe, im dłużej nie odpowiadała.
— Odejdź — rzuciła, wcale się nie uśmiechając. — Muszę się uczyć.
Kukułka ucichła. Za jurtą coś się poruszyło, naparło na filc. Kształt, co ciekawe, przypominał chłopca w jej wieku.
— Twoja matka będzie doić klacze do południa — powiedział głos zza filcu. — Nawet nie zauważy, jak znikniesz na trochę.
Zauważy. Zauważy, że ani łyżeczka ze śmietany nie jest wyjedzona, że strona z imionami przodków nie jest przekręcona, że na jej polikach będzie ciepło od biegu po powrocie, a we włosach trawa, w której na pewno się wytarzają. Zauważy i nie będzie słodkiej śmietany przez kolejne kilka dni.
Muunokhoi rzuciła książkę na futra. Porwała z wieszaka łuk, niechlujnie zapięła pas z kołczanem i otworzyła drzwi.
Tsola stał już przed nimi i uśmiechał się szerzej od słońca. Spoglądała na nią jej okrągła twarz, niewyciosana jeszcze nożem, jej ciemne, zmrużone oczy, jej wąski nos i wąskie usta. Wszystko jej, tylko że też jego.
Byli jak odlani z jednej formy, on i ona, urodzeni kilka księżyców po sobie przez inne matki. Dlatego opowiadali, że tak naprawdę zrodzili się z dnia oraz nocy, że znaleziono ich na przełęczy i że za matkę mają sarnę, a za ojca wilka. Tsola był dniem, jasnym i pięknym, tak radosnym, że nawet stare konie strzygły przy nim uszami, dziwiąc się chłopięcej energii. A ona podążała za nim krok w krok, jak blask księżyca, ciemna i ponura, lecz dumna i mordercza, niczym ostrza mroku czekające na nieuważnych wędrownych. Zawsze razem i na zawsze, tak przykazał step i wieczny cykl śmierci oraz życia, nocy oraz dnia. Tak mówiły ładnie stare szamanki. Ojciec mógł kręcić nosem, rodzeństwo mogło się krzywić, ale nie da się zmienić czegoś, co ma być wieczne.
— Idziemy zabić chanów? — rzuciła ochoczo, przeskakując próg. Dzień jaśniał nad ich głowami letnim upałem, lecz światło skryło się za puchatą chmurą, zawstydzone, gdy Tsola wybuchł śmiechem.
— Nie będziemy nikogo zabijać, Mongke — odparł i coś błysnęło w jej oczach na dźwięk przezwiska. Ścisnęła swój łuk jak najdroższy skarb, jak prawdziwą broń z opowieści. Khenbish pochylił się ku niej, dodał ciszej: — Jeszcze.
— To co będziemy robić?
Tsola uśmiechnął się jeszcze szerzej. Jakimś cudem.
— Weźmiemy od Gesera pierogi — powiedział to tak lekko, jak gdyby Geser był tylko posłańcem, co zgubił się po drodze i nie dostarczył mu przesyłki. Lisia kita przypięta do jego czapki zafalowała na wietrze i opadła z powrotem na chłopięcy kark. — Dostał od matki tuzin dzisiaj, bo będzie siedział do wieczora na zachodnim pastwisku.
Więcej nie było potrzeba. Pobiegli.
Obóz trzeszczał rozruchem jak plecy matki o poranku. Kostka po kostce, wpierw cicho, odległymi pokrzykiwaniami i pozdrowieniami słanymi do pasterzy, potem głośniej, gdy wpadli między jurty bliżej środka całego obozu, gdzie kobiety siedziały na stołeczkach i dzieliły mięso przed obiadem, a mężczyźni wyprawiali skórę na siodła i uzdy. Za nimi ruszył jakiś chłopiec, krzykiem przywołała go matka. Ruszył też pasterski szczeniak i nikt go nie przywołał. Grube łapy zawadzały mu bardziej niż pomagały przy każdym kroku, uszy miał za duże jak na swój nierozwinięty łeb i cały się poruszał niezdarnie jak mokry wciąż źrebak, ale biegł. Na piersi żółta plama sierści układa się w zakrzywiony dziób orła.
Tsola zaczął się oddalać. Jego śmiech pędził przez obóz jak drugi, żywy duch. Byli tego samego wzrostu, lecz on biegał szybciej, szybciej od młodych ogierów ojca, od wiatru, od myśli. Szczeniak popędził za nim, Muno wykrzywiła nieładnie usta. Nie mógł znów być pierwszym.
Na lewo miała ścieżkę. Krótszą, bo po skosie prowadzącą do koni, jeśli wyciągnęłaby jeszcze trochę krok. Zerwała się w bok jak spłoszony koń i zmusiła nogi do szerszych susów.
Takich, co wpadły prosto pod kogoś.
— Na przodków! — zawołała kobieta za nie dwie.
Wiadro, chlust wody, twarda nauczka od Matki, gdy ramię się z nią spotkało. Świat wywrócił szybkiego kozła, nim wrócił do dawnego kształtu, chociaż Muno wolałaby, żeby nie wracał wcale. Bo teraz, przed sobą, miała przewróconą, starą Davę, toczące się po ziemi wiadro i plamę zimnej wody wsiąkającą w wydeptaną ścieżkę wokół jurt, w jej deel oraz deel kobiety, aż granatowa barwa zrobiła się czarna.
— Do demonów ci śpieszno, psie?! — wykrzyczała jędza, wymachując na nią rękami.
Muno zacisnęła usta i bez cienia żartu odpowiedziała:
— Śpieszno po pierogi.
— Na łuk chcesz mnie czy je nadziać?!
— Czcigodna Davaa.
Tsola przybiegł znikąd. Po prostu go nie było, po czym nagle stał obok kobiety i mówił do niej słowem, którego Muno nie powtórzyłaby za trzecim razem. Podniósł jej wiadro i wyciągnął do niej rękę, choć prędzej ona by go pociągnęła za sobą, niż dzięki temu wstała. Burczała coś pod nosem, furczała jak filc w czasie burzy, ale przyjęła jego pomoc. Muno też wstała, sprawdziła, czy łuk jest cały, dopiero potem, czy jej dłonie również.
— Przepraszamy za zamieszanie — mówił dalej Tsola, otrzepując ubranie starszej kobiety. — Spieszymy się, bo obiecano nam ciepłe pierogi i nie chcemy, żeby ostygły.
Davaa poprawiła pas nad biodrami. Łypnęła na Muno. Muno łypnęła na nią.
— I mam was puścić? — prychnęła brzydziej niż koza. — Tak po prostu? A kto mi tej wody znowu nabierze?
— Ja nabiorę — zaoferował Tsola, skłaniając głowę. — Cały tydzień będę nabierał, jak nas czcigodna Davaa puści.
Czcigodna Davaa spojrzała to na Tsolę, to na nią, znów na Tsolę i jej twarz powoli, jak puszczana ostrożnie cięciwa, złagodniała do dziwnie spokojnego wyrazu. Tsola mówił, że po prostu rzuca zaklęcia na ludzi, ale Muno dobrze wiedziała, że wyrozumiałość nie bierze się z magii, inaczej byłoby to pierwszą modlitwą, którą jako wielka szamanka by opanowała. Stara kobieta wykrzywiła w końcu usta w uśmiech. Kwaśny jak zepsute mleko.
— Prędzej do studni wpadniesz, niż cokolwiek nabierzesz, synku — mruknęła, kładąc dłoń na czapce chłopca i pocierając mu przez nią głowę. — Uciekać, nim zmienię zdanie.
Uciekli. Tsola chwycił ją za rękaw i pociągnął. Muno pomyślała o tym uśmiechu jak kwaśne mleko. Przy niej nigdy Davaa się nie uśmiechnęła i pewnie gdyby brata tu nie było, kazałaby jej nabierać tę wodę przez dwa tygodnie, a matka pokiwałaby głową, powiedziała, że to słuszna kara za nierozwagę. Ale Tsoli wybaczyła. Tsoli wszyscy wybaczali i Tsola nie musiał się martwić, że ktoś spojrzy na niego jak na obcego kundla.
Było między porankiem a południem i step bulgotał letnim złotem jak masło w kotle, w sam raz podgrzane przez matkę, z dodatkiem gniadych bakali.
Konie podprowadzili wolnym stępem i zostawili kawałek za sobą, pod wzniesieniem. Przypadli brzuchami do jeszcze wilgotnej trawy, a potem cicho, niczym dwie myszy skradające się pod źdźbłami, przeczołgali się na samą górę. Ziemia pachniała schnącą rosą, pyłem i zwierzętami, które Geser przegonił na pastwisko niedawno. Czuć było jej ciepło, jak nagrzewa się niespiesznie niby palenisko przed obiadem, lepiła się cienką warstwą piachu do ubrań i dłoni. Zadrapania z upadku zapiekły, ale Muno nie pisnęła o tym słowem. Była Dzieckiem Nieba, szamanką wybraną przez samych przodków, a szamanka nie narzeka, że ją bolą dłonie, tylko chwyta mocniej broń.
Palce zacisnęły się na majdanie, potarły jelenie ścięgno w miejscu, gdzie było charakterystycznie starte od jej dotyku. Znała to wytarcie jak wicherek na głowie ulubionego wałacha. Jak linie na swoim kciuki. Jak własną twarz w odbiciu wody. Pocierała je więcej razy niż językiem o podniebienie, gdy szukała właściwych słów. Słowa nigdy łatwo się nie znajdywały. Strzały zawsze miała przy biodrze.
Khenbish złapał jedną ręką ją za nadgarstek, drugą za kark szczeniaka. Zatrzymali się.
Wróg siedział trzydzieści kroków od nich.
Najstarszy z niepokornych chanów doglądał bogactwa swej kawalerii. Był zbyt zaślepiony złudną wielkością, by uwierzyć, że ktokolwiek śmiałby zasadzić się na jego majątek tu, w środku jego pastwisk. Odetchnął głęboko, sięgnął malowanej chusty z pierogami i wsunął sobie przysmak do ust z przeciągłym mlaśnięciem. Wysoko nad jego głową śmignął czarny punkt, dziki sokół, i zapikował w trawę. Słońce jeszcze nie parzyło.
Czekali.
Cierpliwość kosztowała ich jeszcze jednego pieroga, ale po nim chan wreszcie się złamał. Przyjął pragnienie drzemki. Zwinął chustę, po czym legł plecami na wykwintnym łożu splecionym z korzonków oraz chwastów. Czapkę zsunął sobie na oczy. Liczyli mu oddechy, aż zwolniły do powolnych, niedźwiedzich westchnień. Khenbish dał znak dłonią. Mongke nałożyła strzałę na cięciwę, poruszając się ciszej, niż gdy chodziła na paluszkach w jurcie przy śpiącej matce.
Sokół pojawił się znów na niebie.
Strzała zapikowała jego przykładem we wrogie wojsko.
Grot trafił w ziemię niedaleko pyska siwej klaczy. Ta poderwała nagle łeb, konie wokół niej drgnęły jak szarpnięte struny, a zaraz zerwały się zupełnie. Prychnięcia przetoczyły się przez stado z oburzeniem starej Davy. Chan poderwał się razem z nimi, czapka spadła na ziemię. Patrzył – nie dowierzał.
Ogar wojenny wyskoczył spod jego boku z piskliwym szczeknięciem i zaszarżował na armię.
W ciągu jednego uderzenia serca zgrabnie zagoniona kawaleria rozpierzchła się na boki. Źrebięta zakwiliły, wołając matki, matki parsknęły, goniąc je pod górę, wałachy zastrzygły uszami, obejrzały się raz, a potem uciekły dalej w obawie przed niewychowaną bestią. Chan krzyknął tak, jak chanowi nie przystoi. Ogar nie zareagował. Kawaleria nie zareagowała. Chan pobiegł po znudzonego, starego konika, przysypiającego z jedną nogą odciążoną.
Khenbish skoczył po chustę. Nie kradł. Brał zwyczajnie to, co już i tak do niego należało.
I nie miało znaczenia, że uciekali ze wzniesienia, jakby się za nimi paliło.
Zdobycze podzielili w cieniu jurty jej matki. Słońce przesunęło się na tyle, że był to wąski łuk chłodu na lewo od drzwi, grubszy nieco niż pas od deelu, dobry do schowania twarzy przed gorącem i grzania wyprostowanych nóg. Chusta leżała między nimi wraz ze szczeniakiem pochłaniającym swoją nagrodę.
— To jest lepsze od zabijania chanów — westchnęła Muno, oblizała palce po ostatnim pierogu. Wypieczone mięso zostawiło posmak soli w ustach i osiadło satysfakcją w żołądku. Prawdziwi Mongke i Khenbish też musieli kiedyś dostać takiego pieroga od jakiegoś chana, że postanowili go nie ubijać.
— O Niebo lepsze — rozmarzył się Tsola.
— Wiesz, kiedyś będę tak wielka, że wszyscy będą mi dawać swoje pierogi.
Tsola parsknął.
— Będziesz wtedy wielka nie tylko honorem.
Zdzieliła go łukiem przez ramię.
— Ty też będziesz mi dawał pierogi! — zawołała, śmiech poniósł się niesforną falą między jurty. — Będziesz chanem i będziesz mi płacił pierogami, żebym nie zesłała na ciebie demonów!
Myślała, że to dalej zabawa. Że są wciąż Mongke i Khenbishem i że słońce mogą złapać urgą, a horyzont stepu związać w pętach jak buńczucznego ogiera. Że wspomną znów krzyk Gesera i będą go nadal wspominać w najmniej odpowiednich momentach. Ale Tsola dotknął ramienia i skrzywił się, jakby mu piętno tam wypaliła, a jego uśmiech stał się niepełny, przez coś wygryziony.
Nie podobał jej się ten uśmiech.
— Chanów już nie ma, Muno — powiedział, odwrócił twarz. — Będę nikim.
— Dobre imię — rzuciła bez namysłu. — Ale wolę Tsola.
Deel zmarszczył się mocniej pod palcami na ramieniu.
— Nie imię. Tytuł.
— Co to za tytuł niby?
Posmak soli w ustach zmienił się w gorzkie ziarno rozgryzione na języku, satysfakcja w żołądku wykręciła się na lewą stronę i stała niepewnością, chłodną pod skórą jak pierwszy mróz jesieni. Muno nie rozumiała, ale bardzo chciała zrozumieć, dlaczego Tsola odwrócił się od niej szybciej niż słońce w czasie zimowego przesilenia, dlaczego miał uśmiech brzydki jak stara Davaa i dlaczego, gdy spojrzał na nią znowu, jego słowa drżały. Szczeniak przekrzywił łeb, zaskomlał cicho.
— Ja zostanę z końmi i owcami, a ty poznasz Krainę Nieba i zdobędziesz chwałę jako szamanka.
Wzdrygnęła się, bo powiedział to wszystko jak klepnięcie w policzek.
— Ale nadal będziesz chciał się ze mną bawić? — zapytała ciszej, z tym samym drżeniem. Może on też się tego bał. Może myślał, że gdy wyjedzie gdzieś na nauki, wróci inna i nie będzie miała ochoty na zabieranie pierogów Geserowi. Może nie chciał zostać sam na niebie, bez księżyca, który mógłby go gonić.
Ona też nie chciała zostać sama.
Patrzyła na niego wyczekująco i Tsola uśmiechnął się wreszcie szerzej.
— Kto odmówi wielkiej szamance?
Nie powiedziała, że to nie jest odpowiedź na jej pytanie.
Nie powiedziała, że brzmi on jak kapryśny wiatr wpadający w przewiane ucho.
Jej słowa i tak nigdy nie trafiały tak dobrze, jak strzały.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz